• Tiếng Việt
  • English
  • 中文
  • Français
  • 日本語
  • 한국어
  • Español
  • Русский
  • Deutsch
  • ไทย
  • ລາວ
  • हिन्दी
  • Português

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 5­- 6 TUỔI HỌC TỐT MÔN LÀM QUEN CHỮ CÁI TẠI TRƯỜNG MN

4/4/2022, 22:06
Lượt đọc : 2.163
Chia sẻ tin bài
  1. Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU I. Đặt vấn đề 1. Lý do chọn đề tài: Trong những năm qua, Bậc học Mầm non có những chuyển biến  về chất  lượng chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ. Được sự  quan tâm của Đảng và  Nhà nước, không chỉ ở thành phố, thị trấn mà ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu  số  cũng từng bước được quan tâm. Trong chương trình học của trẻ  mầm non,  trẻ 5 ­ 6 tuổi có sự khác biệt về môn học so với đội tuổi khác đó là môn học Làm  quen chữ cái. Trường Mầm non là trường học đầu tiên nuôi trẻ lớn lên trên con  đường học vấn. Việc hướng dẫn cho trẻ mẫu giáo 5 ­ 6 tuổi “làm quen chữ cái”  là cơ  hội tốt để  sớm hình thành và phát triển  ở  trẻ  những năng lực hoạt động  ngôn ngữ thái độ, phát triển trí tuệ và kỹ năng làm quen chữ cái. Qua đó giáo dục  tình cảm và phát triển tư duy mở rộng vốn hiểu biết của trẻ góp phần vào việc   phát triển nhân cách toàn diện. Chuẩn bị  cho trẻ  một hành trang “Tiếng Việt”   vững chắc để trẻ tự tin, vững vàng khi bước vào lớp 1.  Trường Mầm non Hoa phượng, đơn vị mà tôi công tác nằm trong vùng khó  khăn và tỷ lệ học sinh là người dân tộc thiểu số chiếm đa số, khả năng tiếp thu   của trẻ  chậm, ngôn ngữ  tiếng việt chưa rõ ràng, mạch lạc nên việc nhận biết,   phát âm chữ cái và tham gia các trò chơi chữ cái còn nhiều hạn chế. Để học sinh  mầm non lớp 5 – 6  tuổi vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhanh chóng tiếp thu tốt  29 chữ cái thì một điều cần thiết là cần đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức   lồng ghép sao cho phù hợp, thích ứng với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, tổ chức   nhiều hoạt động khác nhau giúp trẻ  yêu thích, hứng thú trải nghiệm, khám phá  và tìm tòi để trẻ hiểu về thế giới chữ cái, chữ viết và tiếp nhận tri thức mới một   cách nhanh chóng  thuận lợi hơn trong việc giao tiếp và tham gia vào các hoạt  động ở trường lớp. Khắc phục những khó khăn giúp trẻ tiếp thu được kiến thức  mới, đồng thời tạo hứng thú cho trẻ  đến trường mạnh dạn, tự  tin và tích cực   hoạt động, nâng cao khả năng nhận thức cho trẻ.  Nhận thức được tầm quan trọng đó, tôi mạnh dạn chọn đề  tài “Một số   biện pháp giúp trẻ  5 ­ 6 tuổi học tốt môn làm quen chữ  cái” với mong muốn  góp phần đưa những kiến thức của mình trong việc nâng cao hiệu quả cho trẻ 5         Người viết : H’Thủy Êcăm                           Tr 1 ường Mầm Non Hoa Phượng
  2. Một số biện pháp giúp trẻ 5­6 tuổi học tốt môn làm quen chữ cái tại trường MN Hoa Phượng ­  6 tuổi học tốt môn Làm quen với chữ  cái tại lớp lá 2 Trường Mầm non  Nghiên cứu cơ sở lý luận về một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi học tốt   môn Làm quen chữ cái tại trường Mầm non Nghiên cứu thực trạng về cách làm quen chữ cái cho trẻ mầm non lớp 5  ­  6 tuổi ở trường mầm non .  Đối tượng nghiên cứu: Trẻ  5 ­ 6 tuổi lớp lá 2 trường Mầm Non 
  3. Phạm vi nghiên cứu “Một số biện pháp giúp trẻ 5 ­ 6 tuổi học tốt môn  Làm quen chữ cái”  tại lớp lá 2 phân hiệu chính Thôn 1 Thị Trấn Buôn Trấp.  Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9/2018 đến 5/2019. II. Mục đích nghiên cứu: ­ Giúp trẻ nhận biết và phát âm đúng chữ cái, trẻ tự tin trong cách phát âm,  phát triển ngôn ngữ cho trẻ.  ­ Môn “Làm quen chữ cái” giúp trẻ  5­6 tuổi được phát triển toàn diện về  các mặt: Đức, trí ,thể, mỹ, lao động và rèn luyện năng lực tiếp thu các hoạt động  giáo dục khác  ở  trường Mầm Non và các môm học  ở  trường tiểu học sau này,  nhất là môn tập đọc và viết. Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Cơ sở lí luận của vấn đề Trong Modul MN 3 có viết :“Phát triển ngôn ngữ  cho trẻ  là một trong   những nhiệm vụ  quan trọng nhất  ở  trường mầm non. Hoạt  động này không  những nhằm giúp trẻ  hình thành và phát triển các năng lực ngôn ngữ  như  nghe,   nói, đọc, viết mà còn giúp trẻ  phát triển tư  duy, tình cảm. Đó là chiếc cầu nối  giúp trẻ bước vào thế  giới đầy màu sắc của xã hội loài người. Trẻ  có kỹ  năng   nói mạch lạc chuẩn bị sẵn sàng để vào lớp 1, là yêu cầu trọng tâm của phát triển  ngôn ngữ cho trẻ mầm non”. Chính vì vậy để chuẩn bị tốt cho trẻ 5 tuổi vào lớp 1 thì việc cho trẻ làm   quen với chữ  cái là hết sức cần thiết. Nội dung này chỉ  có trong chương trình   chăm sóc và giáo dục trẻ 5 ­ 6 tuổi. Từ đó phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Như  chúng ta đã biết trẻ mầm non sự  tập trung chú ý chưa bền vững trẻ  thích những cái đẹp mới lạ có hấp dẫn cao, nên việc gây hứng thú cho trẻ ở bộ  môn này lại càng quan trọng h ơn bởi tính chất cứng nhắc và khô khan. Nếu như  trong tiết dạy cô giáo cứ  ép buộc trẻ ngồi học một cách tuân thủ  như  một học    sinh tiểu học hoặc một tiết dạy không có sự  sáng tạo, rập khuôn chưa có hình  thức đổi mới còn theo phương pháp cũ dẫn đến trẻ  uể  oải trong tiết học phân  tán tư tưởng, nhàm chán, tiếp thu bài hạn chế. Trẻ  cần được hành động với các đối tượng, tác động vào các đối tượng,  trải nghiệm trực tiếp và tiếp tục hành động cho đến khi trẻ hài lòng với kết quả  thu được. Ở lứa tuổi này trẻ tích lũy được vốn từ  khá lớn nên giáo viên thường  xuyên động viên khuyến khích trẻ được giao tiếp để  phát triển ngôn ngữ  mạch  lạc và nhận biết chữ  cái xuyên suốt thông qua trò chơi chữ  cái, các buổi tham  quan, đọc thơ, kế  chuyện, tranh  ảnh có gắn các chữ  cái, các trò chơi động, tĩnh  với làm quen chữ cái...giúp trẻ dần hình thành trong tâm hồn trẻ về thị hiếu cảm   nhận thơ, chuyện, chữ  cái, qua đó giúp trẻ  biết cách thể  hiện, biểu diễn nhẹ  nhàng đơn giản thông qua từng giai điệu, cách đối thoại trầm bổng trong thơ,  chuyện. Có thể  nói Làm quen với chữ  cái là nền tảng đưa trẻ  đến hoạt động   giao tiếp trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. II. Thực trạng vấn đề  Tình hình của lớp: Tổng số trẻ trong lớp 28, Nữ 8, Dân tộc 20, Nữ dân tộc   6 Trong thực tế lớp lá 2 phần đa trẻ là người đồng bào dân tộc thiểu số,  phụ  huynh chưa nhận thức hết tầm quan trọng của độ  tuổi mẫu giáo còn xem nhẹ  việc học ở  độ tuổi này. Một số phụ huynh lại nôn nóng trong việc học chữ của   trẻ  nên đã bày dạy trước, tập viết trước nên dẫn đến việc tiếp thu bài của tiết  học không đồng đều, có trẻ  đã biết chữ  rồi nên không chú ý đến tiết học, còn  khi viết do phụ huynh bày viết trước  ở nhà nên trẻ viết sai nét chữ, những thực  trạng trên gây khó khăn trong việc truyền thụ kiến thức của cô và khả năng tiếp   thu của trẻ  đó là sự  bất cập giữa gia đình và nhà trường. Trong quá trình giảng  dạy tôi nhận thấy tỷ lệ trẻ có khả  năng tiếp thu khi làm quen chữ  cái rất thấp.   Vì vậy, tôi thường xuyên tổ  chức hoạt động cho trẻ  làm quen chữ  cái theo các  chủ đề, theo những chuyên đề trọng tâm hoặc những lễ hội nổi bật trong năm. Để  biết được chính xác khả  năng học tập của trẻ  về  môn làm quen chữ  cái ngay từ đầu năm tôi đã làm khảo sát lớp tôi chủ nhiệm như sau: Bảng 1 : Khảo sát kết quả đầu học năm 2018 – 2019 Nội dung khảo sát Đạt Chưa đạt Số trẻ Tỷ lệ % Số trẻ Tỷ lệ %           Số trẻ nhận biết, phát  6/28 21,4 22/28 78,6 âm đúng 29 chữ cái. Số  trẻ  hứng thú tham  7/28 25 21/28 75        gia tích cực vào hoạt động  LQCC   Số   trẻ     nhận   biết,  phát âm được chữ  cái   qua  8/28 28,6 20/28 71,4 các   trò   chơi,   mọi   lúc   mọi  nơi, trong tiết học….  Số   trẻ   có   khả   năng  9/28 32,1 19/28 67,9 ghi nhớ các chữ cái. III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề: *Giải pháp: Từ thực trạng mà bản thân tôi là một giáo viên đang trực tiếp  giảng dạy nên tìm ra những giải pháp hữu hiệu để  cải thiện giúp trẻ  nhận biết   và phát âm chuẩn 29 chữ  cái, nhận biết chữ  cái được thông qua các hoạt động  sinh hoạt, học tập, lao động, qua các buổi tham quan, dạo chơi...cần kích thích  trẻ  sử  dụng Tiếng Việt một cách thành thạo mở  rộng vốn từ  về  thế  giới xung   quanh, tập cho trẻ biết cách diễn đạt những gì muốn nói một cách rõ ràng, không   nói ngọng, không nói lắp... Biện pháp 1. Tạo môi trường và các thủ  thuật gây hứng thú cho trẻ  làm quen với chữ cái. Với trẻ  mẫu giáo thì những gì mới lạ  đẹp mắt, hấp dẫn là gây được sự  chú ý của trẻ. Vì thế việc tạo môi trường chữ  cái trong và ngoài lớp là rất cần   thiết để làm nổi bật bộ môn và mục đích ý đồ của giáo viên trong họat động làm  quen với chữ cái cho trẻ, nhưng không cưỡng ép hay bắt buộc trẻ phải chú ý mà   để trẻ tự nhiên đi vào hoạt động. Giáo viên luôn tạo ra những tình huống bất ngờ đối với trẻ, tạo ra các trò   chơi sáng tạo để thu hút sự chú ý của trẻ vào giờ học.  Ví   dụ:  Hàng   ngày  vào  những  lúc  vui  chơi  hay  giờ  rảnh  rỗi  tôi  và  trẻ  thường cắt ghép chữ cái, các loại con vật trang trí góc theo chủ đề.  Môi trường trong lớp học: Ở góc học tập tôi gắn các hình và kèm chữ cái.  Ví dụ: Hình cái ca, có chữ “Cái ca” kèm theo, hoặc mỗi bài thơ  trong chủ  đề, cho trẻ tô màu vào các chữ cái đã học,  trên các đồ dùng của trẻ như cái cốc,   khăn mặt, kệ  bỏ  cặp…có chữ  cái ký hiệu tên của từng trẻ  (viết bằng chữ  in  thường), thường xuyên cho trẻ  chơi  ở góc thư  viện để  trẻ  thường xuyên được   nhìn thấy, tiếp xúc với chữ cái. Hoặc cô giáo vẽ các hình ảnh về  vườn hoa cúc   mùa xuân trong bài thơ  “ Hoa cúc vàng” cô giáo viết chữ  in thường hết cả  bài        thơ, cho trẻ  làm quen l,m,n thì cô tô màu sắc khác nổi bật để  trẻ  dễ  nhìn thấy,  để tránh sự nhàm chán và kích thích sự khám phá ham muốn học hỏi nơi trẻ. Môi trường ngoài lớp học: Ở góc thiên nhiên các loại cây, đồ dùng đồ chơi  ngoài trường đều có bản ghi tên của loại cây, đồ  chơi đó để  lúc trẻ  tiếp xúc  thiên nhiên, vui chơi ngoài trời cũng là lúc trẻ tiếp xúc với chữ cái.  Ví dụ: ở góc thiên nhiên lớp tôi có “Hoa Hồng” tôi dán lên cây hao chữ hoa   hồng” để lúc trẻ chăm sóc hoa trẻ sẽ thấy được những chữ cái này. Trong môi trường cho trẻ  làm quen với chữ  cái tôi luôn tích hợp sao cho   phù hợp với  từng chủ đề để cung cấp đầy đủ kiến thức và nội dung cho trẻ. Ví dụ : Chơi  ở các góc chủ  đề động vật  trẻ tôi cho trẻ  làm quen chữ cái   i,t,c  ở góc xây dựng : “Xây vườn bách thú”  trong vườn bách thú có các con vật  mang tôi dán chữ  cái i lên con khỉ, chữ  cái t lên con thỏ, chữ  c lên chồn và kết   hợp ôn lại những chữ cái đã học như chữ u lên hưu, chữ ê lên tê giác…Trước lúc  chơi tôi thỏa thuận với trẻ: chọn những con vật theo yêu cầu người thợ  xây thì  mới đạt danh hiệu người thợ xây giỏi. Qua trò chơi này tôi thấy kết quả rất khả quan hơn, trẻ hứng thú chơi, khả  năng nhận thức chữ cái của trẻ có tiến triển, khả năng ghi nhớ chữ cái lâu hơn.  Kết quả áp dụng các biện pháp này đạt 90% Với biện pháp tạo môi trường, gây hứng thú cho trẻ làm quen với chữ cái  tôi thấy trẻ  hứng thú, tránh được sự  nhàm chán không mệt mỏi sau một ngày  hoạt động  ở  trường mầm non. Bằng biện pháp này trẻ  được ôn một cách tự  nhiên bất ngờ, môi trương cho trẻ làm quen với chữ cái trở nên đa dạng và phong   phú hơn. Biện pháp 2. Cho trẻ  Làm quen chữ  cái thông qua hoạt động chủ  đích.  Hình thức cho trẻ  làm quen với chữ  cái thông qua hoạt động học tập là  hình thức cơ bản và chủ  yếu, vì nó thực hiện được mục đích yêu cầu của môn  học. Kiến thức mà trẻ thu nhận được có hệ thống lôgíc. Để tiết học đi vào tâm   hồn trẻ một cách sống động, không khô khan, cứng nhắc thì điều đầu tiên là cô  giáo thực sự phải có một tài nghệ dẫn dắt. Hoạt động học làm quen với chữ cái  đưa thế giới chữ viết đến với trẻ bằng nhiều phương pháp, hình thức khác nhau.  Các   phương  pháp,  hình  thức  đó  gắn  liền  với  nhau  một  cách  chặt  chẽ.   Mỗi  phương pháp, hình thức đều có ưu thế và hạn chế nhất định. Vì vậy khi dạy trẻ  làm quen với chữ cái cô giáo cần lựa chọn các phương pháp, hình thức phù hợp  với yêu cầu của từng tiết dạy, để thu hút sự tập trung chú ý tạo hứng thú của trẻ  trong tiết học, giúp cho giờ học đạt hiệu quả cao. Muốn vậy cô giáo phải:        + Lấy trẻ làm trung tâm. + Phát huy tính tích cực của trẻ. + Dạy trẻ theo hướng lồng ghép tích hợp.  Một yêu cầu đặt ra đối với giáo viên khi cho trẻ "Làm quen chữ cái" là các  kiến thức khi truyền thụ  đến trẻ  phải hết sức ngắn gọn, tuyệt đối tránh hình  thức, dập khuôn, luôn sáng tạo đổi mới vì thế  trước khi lên lớp một tiết dạy   "Làm quen chữ  cái" tôi phải chuẩn bị  đồ  dùng, soạn bài và nghiên cứu kỹ  bài  soạn. Nắm rõ yêu cầu của bài dạy, chọn trò chơi phù hợp với nguyên tắc động,  tĩnh phù hợp. Ngoài ra, để  tạo hứng thú thì cô phải có nghệ  thuật lên lớp ngôn  ngữ  diễn  đạt ngắn gọn  để  hấp dẫn trẻ  vào tiết học. Trước khi vào bài tôi  thường kể  chuyện (dựa trên chủ  đề) hoặc sáng tác thơ, vè hay những trò chơi   luôn cuốn hút trẻ vào thực tế để trẻ dễ nhớ, dễ hiểu tránh gò bó.  Ví dụ: Cho trẻ làm quen với chữ b,d,đ chủ điểm "Mùa xuân" tôi giới thiệu:   Hôm nay chúng mình tổ  chức hội hoa xuân, các loài hoa về  dự  hội rất là đông  đủ. Nào chúng mình cùng xem có những loài hoa gì? (Trẻ đi và hát bài "Màu hoa"   sau đó kể  tên hoa hồng, hoa đào, hoa phù dung, hoa cánh bướm.... lần lượt đưa  từng tranh ra cho trẻ xem tranh hoa bướm và trẻ làm quen với chữ b,d,đ).  Biện pháp 3. Lồng ghép tích hợp các môn học khác:  Cô giáo là người xác định chủ đề lên kế hoạch tổ chức lồng ghép tích hợp   các môn học một cách hợp lý để trẻ phát huy hứng thú khuyến khích trẻ tích cực   chủ  động say mê trong tiết học. Ngoài việc dẫn dắt bằng ngôn ngữ  thì sự  linh  hoạt sáng tạo,  ứng xử  nhanh của cô giáo trong một tiết dạy mang lại sự  chú ý   cho trẻ, cô giáo phải kết hợp nhuần nhuyễn các bộ  môn khác vào tiết học phù  hợp với chủ đề. * Tích hợp hoạt động ngoài trời Cô cho trẻ thi đua tạo chữ cái bằng cách viết trên không hoặc trên cát, viết  phấn trên sân trường, vừa viết vừa đọc nét của chữ, tao cḥ ữ băng hôt hat ̀ ̣ ̣ . Có  nhiều trò chơi vận động, tại thời điểm này tôi đã vận dụng ôn chữ  cái vào các   trò chơi để tăng thêm phần sinh động tạo sự hứng thú về các chữ cái cho trẻ. Ví  dụ: Trò chơi vận động “đi cà kheo trên đường dích dắc”  + Cách chơi: Sử  dụng những lon sữa làm cà kheo cho trẻ  đi, trên những  lon sưa chứa chữ gì trẻ phải khéo léo di chuyển đôi cà kheo của mình vào những  ô vuông có chứa chữ cái được sắp xếp theo đường  dích dắt trên sân chơi, ví dụ  trẻ chọn đôi cà kheo có chứa chữ cái u thì phải lừa chọn ô vuông có chữ u để đi  chuyển theo đường dích dắt.       + Luật chơi : Không bị ngã trên đường đi, đội nào về  đích nhanh hơn đội   đó thắng cuộc u ư ư u u ư ư u u ư * Tích hợp văn học: Một tiết học làm quen chữ  cái tôi thường tích hợp bộ  môn văn học vì nó   phù hợp với bộ  môn chữ  cái. Đây là một mà bộ  môn bà Bộ  giáo dục chọn làm   chuyên đề mũi nhọn cùng lúc với chữ cái. Khi tích hợp một câu chuyện hay một  bài thơ có các nhân vật, sự vật, con vật có tên gọi trong đó có chứa chữ cái mà cô  định cho trẻ làm quen  Ví dụ:  Câu chuyện “Sự tích hồ gươm” cô kể cho trẻ nghe câu chuyện sau   đó đưa tranh “Rùa vàng” ra cho trẻ  lên rút chữ cái đã được học. Hôm nay cô sẽ  dạy các con chữ cái v và r.  Khi sử dụng  biện pháp này bài học  làm quen chữ cái “v và r” rất tự nhiên  và nhẹ  nhàng lại thu hút được sự  chú ý của trẻ  mà lại cung cấp cho trẻ  được  thêm kiến thức văn học rất nhẹ nhàng và tinh tế. Và các chữ  cái khác cũng vậy  tôi thường sử dụng thơ ca hò vè câu đố để gây hứng thú *  Tích hợp môn âm nhạc:  Và cũng như trên một tiết học giáo viên đưa bộ  môn âm nhạc vào bởi nó   có tính chất vui nhộn với bộ môn làm quen với chữ  cái tôi thường chọn những   bài hát phù hợp với loại tiết và phù hợp với từng chủ điểm.  Ví   dụ:   Nhóm   chữ   O,   Ô,   Ơ   tôi   cho   trẻ   hát   và   vận   động   bài   "chữ   O  tròn""Chữ O là chữ O tròn&