• Tiếng Việt
  • English
  • 中文
  • Français
  • 日本語
  • 한국어
  • Español
  • Русский
  • Deutsch
  • ไทย
  • ລາວ
  • हिन्दी
  • Português

Một số biện pháp làm giảm nguy cơ không an toàn và phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi

4/4/2022, 22:11
Lượt đọc : 3.118
Chia sẻ tin bài
  1. Phần thứ nhất:  MỞ ĐẦU I. Đặt vấn đề Mỗi chúng ta đều nhớ  mãi câu nói của Bác Hồ  “Trẻ  em như  búp trên   cành biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan”. Câu nói đó vẫn còn in sâu  mãi trong lòng của những người làm cha, làm mẹ  và những người làm thầy,  làm cô. Đó là những người sẽ chắp cánh ước mơ bay cao, bay xa của trẻ sau   này và là những người có tác động lớn đến sự thành công của trẻ trong tương   lai. Có những trẻ  chỉ  từ  rất nhỏ  đã có những  ước mơ  của riêng mình nhưng   những  ước mơ  bé nhỏ   đó  nhiều em sẽ  không thực hiện  được bởi nhiều   nguyên nhân khác nhau.  Có rất nhiều nguyên nhân nhưng một trong những nguyên nhân đang  được đông đảo mọi người và toàn xã hội quan tâm quan tấm đó là tai nạn học  đường. Những câu chuyện thương tâm về  những đứa trẻ  xấu số  vẫn đâu đó  xảy ra hàng ngày, hàng giờ  một phần là do sự bất cẩn của người lớn và một  phần do trẻ  thiếu kỹ  năng phòng tránh và xử  lý tình huống khi xảy ra với   mình vẫn được đưa tin trên các trang báo, trên truyền hình…  Ở lứa tuổi mầm non, đặc biệt trẻ 5 ­ 6 tuổi cơ thể trẻ đang lớn nhanh  và phát trển về mọi mặt. Muốn cho thế hệ tương lai của chúng ta thực sự có  đầy đủ trí ­ thể ­ mĩ để phục vụ cho nhu cầu phát triển của đất nước thì phải  chăm sóc ngay từ bây giờ. Trong công tác chăm sóc giáo dục toàn diện cho trẻ  thì công tác chăm sóc sức khỏe cho trẻ được xem là một trong những mục tiêu  vô cùng quan trọng, trong đó công tác phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ  được quan tâm hàng đầu. Chính vì vậy ngoài việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em thì  việc giáo dục, giúp trẻ nhận biết các nguy cơ không an toàn và hướng dẫn trẻ  cách phòng tránh là điều vô cùng cần thiết. Có bao giờ chúng ta tự nghĩ tại sao  chúng ta không dạy cho trẻ, phòng tránh tai nạn cho trẻ  để  không còn cảnh   cha mẹ mất con, ông bà mất cháu, thầy cô mất học trò vì những tai nạn không   đáng xảy ra
  2.  Trường MN Hoa Phượng nằm  ở Thôn 1 thị trấn Buôn Trấp là một nơi  đang có nền kinh tế  phát triển, tuy vậy địa phương nơi đây dân số  có đồng  bào dân tộc Ê đê làm nghề  nông nên việc ý thức phòng tránh tai nạn thương   tích cho trẻ của người dân có thể nói là chưa cao. Những vấn đề rất nan giải  như  trẻ  tự  chơi không có sự  quản lý, theo dõi của người lớn như: Các nguy  cơ ngạt do đuối nước ở ao hồ hay các thùng chứa nước, những nơi nuôi thú,  con vật thả rông, những đồ dùng dụng cụ tại gia đình và lớp học hay vấn đề  nóng bỏng về  an toàn giao thông…. vẫn chưa được quan tâm một cách sâu  xắc.  Với đối tượng nghiên cứu: Những biện pháp, giải pháp trong việc triển  khai và thực hiện các hoạt động nhằm tránh tai nạn thương tích cho trẻ. Và phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu chương trình phòng tránh giảm   thiểu các nguy cơ  không an toàn và tai nạn thương tích cho trẻ  5 – 6 tuổi và  đề  xuất một biện pháp giúp giáo viên và phụ  huynh hiểu hơn về  tầm quan   trọng của việc phòng tránh các nguy cơ không an toàn cho trẻ. Vì những điều trăn trở  đó nên tôi đã quyết định chọn đề  tài “Một số   biện pháp làm giảm các nguy cơ  không an toàn và phòng tránh tai nạn   thương tích cho trẻ mẫu giáo 5 ­ 6 tuổi” với một mong muốn vô cùng thực  tế là giúp cho các cháu biết tránh xa những nơi nguy hiểm và tự  biết bảo vệ  bản thân mình.  II. Mục tiêu nghiên cứu ­ Tạo môi trường sống an toàn, lành mạnh cho mọi trẻ, chủ động phòng  ngừa, giảm thiểu và loại bỏ các yếu tố gây tai nạn thương tích cho trẻ. ­ Tìm ra nhiều biện pháp phòng tránh tai nạn thương tích và đảm bảo   an toàn cho trẻ mọi lúc mọi nơi. ­ Nâng cao ý thức vai trò, trách nhiệm góp phần củng cố  nhằm đảm  bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ.
  3.  Củng cố và cập nhật kiến thức về đảm bảo an toàn cho trẻ và cách sơ  cứu, cấp cứu thông thường khi có tai nạn xảy ra. Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Cơ sở lý luận Giáo dục là một trong những nhiệm vụ  trọng tâm, là quốc sách hàng  đầu trong công tác đào tạo thế hệ trẻ. Thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ   “Vì  lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”.  Trong giai đoạn hiện nay, đồng hành với sự  phát triển của giáo dục  bằng việc nâng cao chất lượng các hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ  thì   việc đảm bảo an toàn cho trẻ  để  phòng tránh những nguy cơ  không an toàn  đối với trẻ nhỏ cũng dành được sự quan tâm sâu sắc của các bậc cha mẹ học   sinh, ngành giáo dục và toàn xã hội. Hiệu quả của việc phòng tránh các nguy  cơ  không an toàn cũng đóng một vai trò quan trọng, là nội dung không thể  thiếu trong việc giáo dục toàn diện con người mới, những chủ nhân tương lai  của đất nước. Những con người hội tụ các phẩm chất tài đức vẹn toàn, nhằm  đáp ứng nhu cầu Công nghiệp hoá – Hiện đại hoá đất nước. Việc giáo dục đảm bảo an toàn diễn ra thuận lợi nhất là giai đoạn mẫu   giáo vì trẻ có sự phát triển nhất định về thể chất, trí tuệ, ngôn ngữ và các mối   quan hệ  xã hội. Giúp trẻ  hình thành và củng cố  kỹ  năng nhận biết và phòng   tránh những nguy cơ không an toàn đối với bản thân để cho cơ thể phát triển  khỏe mạnh, phòng tránh tối đa các mối nguy hiểm có thể xảy ra giúp trẻ đảm  bảo an toàn cho bản thân. Đảm bảo an toàn cho trẻ là việc giữ gìn sự yên ổn   của trẻ, tránh những tai nạn, những thiệt hại, rủi ro, những sự  cố, những  tácđộng bên ngoài mang tính nguy hiểm lên thân thể  và có hại về  mặt tinh   thần cho trẻ ở trường mầm non.  Các nguy cơ không an toàn là những yếu tố tiềm ẩn mà không phải trẻ  nhỏ  nào cũng có thể  nhận ra và hiểu biết về  chúng. Chỉ  thông qua các hoạt   động giáo dục, trẻ  mới được hình thành khả  năng nhận biết và phòng 
  4.  các nguy cơ này. Giáo dục trẻ nhận biết các nguy cơ không an toàn là dạy trẻ  nhận biết đầy đủ  về  các đối tượng có thể  gây ra nguy hiểm và cách hoạt   động đúng với đối tượng. Hoạt động đúng là cách hoạt động đạt hiệu quả  công việc mà không gây thiệt hại cho bất cứ  ai hoặc với môi trường sống.  Thông qua các hoạt động, trẻ  tìm hiểu thế  giới xung quanh, với mỗi kinh  nghiệm mới, nhận thức của trẻ mở mang thêm và chúng hiểu hơn về thế giới  xung quanh mình từ đó trẻ sẽ có cách hoạt động phù hợp.  Vai trò to lớn của giáo viên, của phụ huynh và tất cả mọi người lúc này  là rất quan trọng. Do đó để nâng cao hiệu quả về công tác phòng tránh tai nạn   thương tích nhằm giúp trẻ  có một số  hiểu biết nhất định để  tự  phòng tránh  cho bản thân thì mỗi người chúng ta phải nâng cao tinh thần trách nhiệm,  trang bị  cho mình những kiến thức về  phòng tránh tai nạn thương tích, tạo   môi trường an toàn để trẻ vui chơi và hoạt động, thường xuyên lồng ghép các  nội dung về các nguy cơ không an toàn trong các buổi học để trẻ có kiến thức   nhất định để  tự  phòng tránh cho bản thân. Tuyên truyền rộng rãi để  phụ  huynh và cộng đồng cùng thực hiện. Từ những thực tế đó và qua 9 năm đảm nhiệm vai trò là giáo viên trực   tiếp làm công tác chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ 5 – 6 tuổi đã giúp bản thân hiểu   hơn và đúc kết được một số  biện pháp, kinh nghiệm để  giải quyết vấn đề  này.  II. Thực Trạng Như  chúng ta đã biết phòng tránh tai nạn và thương tích cho trẻ   ở  tuổi mầm non 5 – 6 tuổi là một trong các nhiệm vụ chung của mỗi gia đình,  nhà trường và toàn xã hội. Tai nạn thương tích là một trong những tai nạn  thường hay gặp ở trẻ nhỏ đặc biệt là trẻ ở trong độ tuổi mầm non, vì trẻ ở  lứa tuổi này rất hiếu động thích tìm tòi khám phá những điều mới lạ nên dễ  dàng bị các tại nạn do sự vô tư của trẻ và sự bất cẩn của người lớn.
  5. Thực tiễn trong những năm qua đối với công tác phòng chống tai nạn  thương tích cho trẻ trong trường còn gặp những hạn chế sau: Trẻ  tự  chơi  và  không lường hết những tiềm  ẩn nguy hiểm  xung   quanh mình, với trẻ mọi đồ vật đều trở thành đồ chơi bất kể đồ chơi đó như  thế nào. Lớp học đông với nhiều độ  tuổi khác nhau nên giáo viên gặp khó  khăn trong việc quan sát, theo dõi để phòng tránh các nguy cơ không an toàn   cho trẻ. Nhiều phụ huynh đời sống kinh tế con khó khăn nên vẫn lo việc sản   xuất, làm kinh tế  nên chưa giành thời gian đưa đón trẻ  đến lớp. Từ  đó dẫn  đến tình trạng một số cháu đến lớp, ra về gửi cho người khác đón, trẻ ngồi   trên xe máy khi tham gia giao thông không có mũ bảo hiểm, đùa giỡn nhau. Công tác chăm sóc giáo dục phòng chống tai nạn thương tích, vệ sinh   cho trẻ  qua sổ  bé ngoan của trẻ  chưa được phụ  huynh quan tâm đúng mức.  Nhiều phụ huynh không theo dõi sự  tiến bộ  hay chưa tiến bộ của con mình  qua phần đánh giá nhận xét của giáo viên nhà trường. Việc tuyên truyền phổ  biến lồng ghép các hoạt động trong trường,  lớp mầm non (Hoạt động chung, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời….)  cho các bậc phụ  huynh nắm bắt, mới nghe thật là đơn giản nhưng thực tế  hầu như  các bậc phụ  huynh chưa biết tất cả các hoạt động và cách hướng   dẫn của giáo viên cho trẻ được hoạt động như thế nào. Việc rèn luyện thói quen an toàn cho trẻ trong sinh hoạt vui chơi hàng  ngày phụ huynh chưa hình thành cho các cháu từ nhà. III. Các giải pháp, biện pháp để giải quyết vấn đề Việc đảm bảo an toàn cho trẻ   ở  trường mầm non có thể  được tiến   hành dưới nhiều hình thức khác nhau: lồng ghép trong các hoạt động học tập,  thông qua chế độ sinh hoạt hàng ngày, vui chơi .. Những tác phẩm nghệ thuật   như tác phẩm văn học( thơ, kể chuyện)… có tác dụng tích cực trong việc 
  6.  dục đảm bảo an toàn cho trẻ. Nó giúp trẻ có những kiến thức cơ bản, những   kỹ năng phù hợp để đảm bảo an toàn bằng những hình tượng nghệ thuật sinh  động, phong phú và đa dạng giúp cho hoạt động giáo dục trẻ diễn ra tinh tế,  nhẹ nhàng, hấp dẫn mà hiệu quả. Để trẻ tránh được các tai nạn đáng tiếc có  thể xảy ra thì mỗi người chúng ta phải thực hiện tốt các biện pháp sau:  ­  Biện pháp 1: Giáo dục trẻ nhận biết các nguy cơ không an toàn và   phòng chống tai nạn thương tích ở trẻ. + Các đồ vật có nguy cơ không an toàn: Những đồ  vật do con người sáng tạo ra nhằm phục vụ  đắc lực cho   cuộc sống hàng ngày và công việc của con người. Các đồ  vật này với những  tính năng sử dụng riêng sẽ có cấu tạo và phương thức hoạt động để đáp ứng   tốt các yêu câu đặt ra. Vì vậy nguy cơ  không an toàn do cấu tạo của các đồ  vật đã có những đặc điểm có nguy cơ như các vật sắc nhọn như dao, kéo, đĩa,   tuốc lơ vít, tăm, bút chì hay bình nước sôi…thêm vào đó người sử dụng không  đúng cách hoặc sắp xếp đồ vật không hợp lý sẽ làm gia tăng nguy cơ và biến   những nguy cơ đó thành những tai nạn thực sự. Ví dụ: Chiếc phích đựng nước nóng bản thân nó không gây nguy hiểm  gì cho người sử  dụng nhưng nếu bất cẩn  đậy nắp phích không chắc, khi  người sử dụng cầm vào phần nắp này có thể làm rơi phích và có thể bị bỏng  hoặc bị thương do mảnh vỡ bắn vào. Trẻ mẫu giáo lớn với khả năng nhận thức tốt hơn ( tư duy hình tượng  hình thành và phát triển cho phép trẻ nhận thức tốt về bản chất, đặc tính của  các sự  vật hiện tượng, mối quan hệ  giữa các đối tượng và sự  vật) và khả  năng điều khiển hành động tốt hơn nên có thể  dạy trẻ nhận biết về các đặc  điểm của sự vật hiện tượng gần gũi xung quanh trẻ. Từ những kiến thức đó   dẫn dắt để trẻ biết cách hoạt động cho phù hợp với đặc điểm của đối tượng,  tránh được những hậu quả không đáng có.
  7. Ví dụ: trong chủ  đề  gia đình với đề  tài “Trò chuyện một số  đồ  dùng  trong gia đình”, giáo viên cùng trò chuyện với trẻ  về  con dao (con dao băng  nhựa), nêu đặc điểm cấu tạo của con dao gồm các phần thân dao và cán dao.   Thân dao gồm phần lưỡi dao rất sắc có thể  cứa, cắt đứt các vật khác, phần  sống dao không sắc có thể tỳ tạo lực ấn. Phần cán dao để cầm. giáo viên làm   mẫu cho trẻ  xem để  thấy rõ đặc điểm của từng bộ  phận trên con dao thực   hiện đúng chức năng của nó như  thế nào, nếu làm không đúng có thể  xảy ra   chuyện gì. Và giáo viên không quên việc giáo dục trẻ, con dao là đồ dùng cần  thiết trong gia đình nhưng chúng ta không được tự ý sử dụng nếu chưa có sự  đồng ý  và theo dõi của người lớn. + Các địa điểm có nguy cơ không an toàn: Những địa điểm chứa đựng yếu tố nguy cơ cao đối với trẻ, cụ thể : Trẻ  có nguy cơ  bị lạc, bị bắt cóc, bị  xô đẩy ngã khi ở  những nơi đông  đúc như ở chợ, công viên, khu giải trí những nơi vắng vẻ cũng không hẳn an   toàn cho trẻ  bởi trẻ  có thể  bị  bắt cóc, xâm hại hoặc trẻ  gặp tai nạn nhưng   không có ai giúp đỡ kịp thời. Trẻ   có   nguy   cơ   không   an   toàn   ở   những   địa   điểm   lao   động   như   xí  nghiệp, công trường đang thi công hay thậm chí ngay tại gia đình của trẻ cũng  tiềm ẩn các nguy cơ ví dụ như khu vực bếp nấu, nơi đang thu dọn vệ sinh … Hay những nơi trẻ có nguy cơ bị tai nạn do ngạt, đuối nước như ao hồ,  sông suối, cống những nơi có bể  nước hoặc thùng chứa nước không có nắp   đậy. Đường xá có nhiều xe cộ  đi lại cũng là nơi có nhiều tiềm  ẩn các nguy  cơ  không an toàn hoặc đơn giản là khi trẻ  tập tô, vẽ  trẻ  tò mò lấy cục tẩy   nhỏ  và nhét vào lỗ  mũi……Vì vậy, hướng dẫn trẻ  nhận biết các nguy cơ  không an toàn  ở  những địa điểm khác nhau và cách phòng tránh là tương đối  phức tạp do trẻ nhiều khi khó lường hết các vấn đề  có thể xảy ra. Hơn nữa  những tình huống lại rất đa dạng không phải lúc nào cũng xảy ra trong khuôn  viên trường lớp. Nhưng trẻ càng lớn, nhu cầu hoạt động của trẻ càng cao, đòi  
  8. hỏi môi trường hoạt động phải mở rộng dần, do đó việc dạy trẻ nhận biết và   phòng tránh nguy cơ không an toàn từ  các địa điểm càng cần thiết và đòi hỏi  người lớn phải có biện pháp, hình thức giáo dục phù hợp để trẻ  có thể trang   bị cả kiến thức và kỹ năng xử lý tình huống. ­   Biện pháp 2: Hình thành thói quen tốt thông qua hoạt động vui   chơi Trong trò chơi, trẻ  tích cực hoạt động và nắm vững các quy tắc đạo   đức, các chuẩn mực hành vi con người trong các mối quan hệ  xã hội, nắm  vững thái độ  của con người đối với lao động, với tài sản chung và với chính   bản thân trẻ… góp phần hình thành ở  trẻ  thái độ, hành vi đúng đắn phù hợp   với các chuẩn mực hành vi xã hội, vì thế có thể nói rằng trò chơi, đặc biệt là  trò chơi đóng vai theo chủ đề được coi là trường học của những hành vi đạo  đức của trẻ. Thông qua vai chơi hấp dẫn, trẻ dễ dàng hướng tới cái đẹp trong   hành vi, cử  chỉ, thái độ  của bạn mình, trẻ  dễ  dàng phục tùng những quy tắc  đạo đức ẩn kín sau các vai chơi.   Việc tổ chức tốt hoạt động vui chơi không  chỉ giúp hình thành các kỹ năng cần thiết mà còn đặt nền tảng khá vững chắc   để phát triển toàn diện cho trẻ. Chính vì vậy chúng ta nên tận dụng hoạt động   vui chơi để giáo dục trẻ phòng tránh các nguy cơ không an toàn có thể xảy ra  trong cuộc sống hàng ngày. Nếu dạy trẻ  về các nguy cơ  mà chỉ  “thực hành bằng miệng” các cách  phòng tránh, các cách hoạt động an toàn thì sẽ  không thực sự  đạt hiệu quả.   Muốn trẻ  nhận biết đúng và  ứng xử  đúng với những tình huống có nguy cơ  thì giáo viên cần giúp trẻ được trải nghiệm thực tế và trải nghiệm với nhiều   tình huống khác  nhau. Trong  điều kiện trường lớp, chắc chắn nhiều tình  huống không thể có sẵn và cũng khó xảy ra thường xuyên, giáo viên có thể sử  dụng các tình huống, trò chơi, các bài tập …. để cho trẻ rèn luyện.  Ví dụ: Trong chủ  đề  giao thông,  ở  góc chơi phân vai khi trẻ  chơi trò  chơi “ bố mẹ chở con đi học” giáo viên có thể dạy trẻ cách đội mũ bảo 
  9.  sao cho đúng cách và an toàn. Yêu cầu trẻ đội mũ và gài dây dưới cằm trước  khi ngồi lên xe. Cứ như vậy cho trẻ lặp đi lặp lại 2 – 3 lần để  nhớ  các thao   tác, từ đó hình thành kỹ năng đội mũ bảo hiểm cho trẻ một cách tự nhiên. Còn với chủ đề Gia đình, có thể gợi ý cho trẻ đóng vai ông, bà, cha mẹ,  con cái … hướng dẫn sử  dụng các đồ  vật như  phích nước, hay dao, kéo các   vật sắc nhọn là những đồ  vật nếu không biết cách sử  dụng có thể  gây nguy  hiểm như  phích nước sôi có thể  làm bỏng, dao kéo có thể  làm dứt tay…sử  dụng đúng mục đích và sau khi sử dụng xong để đúng nơi quy định. Trong giờ hoạt động vui chơi, nếu quan sát kỹ chúng ta sẽ thấy vô vàn  những tình huống xảy ra. Vì vậy giáo viên nên quan tâm và suy nghĩ để tìm ra  những