Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ MẠCH LẠC CHO TRẺ 5-6 TUỔI LỚP LÁ 3 TRƯỜNG MẦM NONTHÔNG QUA BỘ MÔN LÀM QUEN VĂN HỌC THỂ LOẠI TRUYỆN KỂ
4/4/2022, 22:11
Lượt đọc : 793
- MỤC LỤC Mục lục................................................................................................................1 Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU................................................................................2 I. Đặt vấn đề........................................................................................................2 II. Mục đích nghiên cứu.......................................................................................4 Phần thứ 2: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ................................................................4 I. Cơ sở lí luận của vấn đề..................................................................................4 II. Thực trạng của vấn đề....................................................................................5 III. Các giải pháp để tiến hành giải quyết vấn đề.............................................6 1. Giải pháp 1........................................................................................................6 2. Giải pháp 2........................................................................................................8 3. Giải pháp 3......................................................................................................10 4. Giải pháp 4......................................................................................................11 5. Giải pháp 5......................................................................................................14 IV. Tính mới của giải pháp đề xuất..................................................................15 V. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm..................................................................16 Phần thứ 3: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ..........................................................16 I. Kết luận...........................................................................................................16 II. Kiến nghị........................................................................................................17 Tài liệu tham khảo..............................................................................................18 1
- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ MẠCH LẠC CHO TRẺ 56 TUỔI LỚP LÁ 3 TRƯỜNG MẦM NON THÔNG QUA BỘ MÔN LÀM QUEN VĂN HỌC THỂ LOẠI TRUYỆN KỂ Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU I. Đặt vấn đề Lý do lý luận Dạy tiếng mẹ đẻ cho trẻ tuổi mầm non có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ giúp cho trẻ nhận thức và giao tiếp tốt góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ dàng tiếp cận với các môn khoa học khác như: Môn khám phá khoa học, làm quen với toán, âm nhạc, tạo hình mà điều tôi muốn nói ở đây đặc biệt là thông qua bộ môn làm quen văn học bộ môn văn học trẻ được kể chuyện, đóng kịch tạo cho trẻ được hoạt động nhiều, giúp trẻ khả năng phát triển trí nhớ, tư duy và ngôn ngữ, khả năng cảm thụ cái hay, cái đẹp, cái tốt cái xấu của mọi vật xung quanh trẻ. Bởi vì ở lứa tuổi này trẻ được ví như tờ giấy trắng, trẻ đến lớp như mở đầu trang sách cô giáo in lên những hình ảnh, những vốn từ, những nhân vật, cử chỉ khác nhau, thông qua những bài thơ, câu chuyện giúp trẻ mở mang kiến thức về xã hội thiên nhiên, thông qua môn làm quen văn học giúp trẻ phát triển ngôn ngữ cho trẻ, là một nhiệm vụ quan trọng trong nội dung giáo dục phát triển trẻ toàn diện cho trẻ. Và tạo tiền đề cho trẻ trước khi vào lớp 1, hiện nay trẻ mầm non việc tiếp cận với tác phẩm văn học còn nghèo nàn vốn từ, một phần trẻ không biết diễn đạt sao chép mạch lạc, để giúp trẻ trong khi đọc, nghe, kể có sự chú ý và có hiệu quả tối ưu nhất. Lý do thực tiễn Trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi là một cột mốc quan trọng vì giai đoạn này trẻ có khả năng ngôn ngữ phát triển mạnh mẽ tiến nhanh vượt bậc và cụ thể là: Trẻ có thể diễn đạt câu nói của mình một cách mạch lạc, nghe và hiểu câu chuyện thể hiện được giọng điệu của nhân vật trong câu chuyện. Ngôn ngữ mạch lạc, rõ ràng. Vì lí do đó mà việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ 5 6 tuổi thông qua bộ môn văn học thể loại truyện kể đóng vai trò tích cực cả về phát triển nhận thức cũng như ngôn ngữ. 2
- Những năm gần đây giáo dục không ngừng đổi mới và phát triển mạnh mẽ, trẻ được học bài bản và đầu tư kĩ lưỡng ngay từ khi lọt lòng, trẻ được học hát, học đọc, học kể chuyện và làm quen với những kĩ năng ban đầu những kĩ năng này sẽ được hình thành cho trẻ và là bước đệm đầu tiên theo trẻ cho đến hết cuộc đời. Như chúng ta đã biết trẻ 5 6 tuổi ở giai đoạn này vốn từ của trẻ phát triển gần như hoàn thiện và những người thầy đầu tiên của trẻ là ông bà bố mẹ và cô giáo, nhu cầu được nói được giao tiếp và được mở rộng vốn từ của trẻ là không ngừng nghỉ chính vậy môi trường giáo dục cho trẻ ở nhà trường kết hợp cùng gia đình là môi trường giáo dục tốt nhất cho trẻ. Giáo dục ở nước ta là nền giáo dục một cách toàn diện nhằm hình thành nhân cách của một con người cũng như phát triển toàn diện về năm mặt, đức –trí – thể – mĩ – lao động. Trong quá trình hình thành nhân cách toàn diện cho trẻ thì các tác phẩm văn học cũng đóng vai trò đáng kể trong việc giáo dục trẻ như chúng ta đã biết văn học là một loại hình nghệ thuật mà trẻ được tiếp xúc từ rất sớm ngay từ tuổi ấu thơ trẻ đã được làm quen với những giai điệu nhẹ nhàng, êm ái, thiết tha của những câu hát ru của bà của mẹ, lớn hơn một chút các em lại được biết tới những câu chuyện dân gian, câu chuyện cổ tích. Các tác phẩm này đã từng bước gieo vào lòng trẻ tình cảm yêu mến thế giới xung quanh, lòng yêu thương đồng loại, lòng trắc ẩn với các sự việc xảy ra xung quanh và giúp trẻ có thêm kiến thức hiểu biết về truyền thống dân tộc. Ngày nay cùng với sự phát triển không ngừng của công nghệ hiện đại khiến cho trẻ dẽ dàng tiếp cận những hành vi không tốt và kéo theo đó là những hiện tượng hình tượng không hay của mạng xã hội do đó việc phân biệt giữa cái tốt và cái xấu, giữa trắng và đen bản thân trẻ chưa hiểu hết được các vấn đề cũng như phân biệt được việc cần và nên làm .Vậy việc giáo dục trẻ qua các tác phẩm văn học, những câu truyện cổ tích để trẻ biết yêu thêm quê hương đất nước, yêu những người gặp hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống là một việc làm cần thiết ngoài ra việc giáo dục trẻ bằng các tác phẩm văn học cũng mang lại những hiệu quả tốt vì trẻ sẽ thấy các nhân vật trong các câu chuyện luôn gần gũi với mình từ đó trẻ sẽ yêu thích thêm các tác phẩm văn học cũng như các tác phẩm văn học đã đến gần hơn với trẻ. Ngoài ra những câu chuyện kể còn giúp trẻ yêu thích hào hứng và có nhu cầu tham gia vào các hoạt động nghệ thuật cũng như góp phần phát triển ngôn ngữ của trẻ, dạy trẻ phát âm chính xác các âm tiết của tiếng mẹ đẻ, hiểu được sự phong phú của Tiếng Việt thông qua các tác phẩm mà trẻ được học… Văn học còn giúp trẻ rèn luyện và phát triển khả năng sử dụng ngôn ngữ mạch lạc khi tham gia vào quá trình giao tiếp. Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ 5 6 tuổi thông qua bộ môn làm quen văn học thể loại truyện kể tuổi là mở rộng vốn từ cho trẻ, qua việc 3
- nghe kể chuyện trẻ được làm quen với các từ vựng mới qua đó phát triển ngôn ngữ nhanh hơn nhiều gia đình Việt hiện nay cho con em mình tiếp cận với máy tính, điện thoại từ rất sớm trẻ từ mười mấy tháng đã xem điện thoại, coi tivi đó là một cản trở cho việc phát triển ngôn ngữ ở trẻ ngoài ra cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học từ khi còn học mẫu giáo đó chính là trẻ được đến với thế giới nhân văn, đạo đức từ đó hướng trẻ tới chân – thiện – mĩ của những giá trị cao đẹp ngày nay. Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp sư phạm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ 5 6 tuổi lớp lá 3 trường Mầm non Ea Na thông qua bộ môn làm quen văn học thể loại truyện kể. Phạm vi nghiên cứu: Trẻ 5 6 tuổi lớp lá 3 trường Mầm non Ea Na Thời gian nghiên cứu nghiên cứu từ tháng 9 năm 2018 đến hết tháng 4 năm 2019. Tóm lại, phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ là phát triển khả năng nghe, hiểu ngôn ngữ, khả năng trình bày có lô gíc, có trình tự, chính xác và có hình ảnh nội dung. Việc cho trẻ tiếp xúc và làm quen các tác phẩm văn học từ bậc học mầm non là vô cùng quan trọng và cần thiết đối với sự phát triển của trẻ cả về ngôn ngữ lẫn nhận thức xuất phát từ thực tiễn quan trọng đó và một thời gian nghiên cứu và khảo nghiệm tôi nhận thấy được tầm quan trọng cũng như những lợi ích mang lại cho trẻ cho nên tôi đã chọn đề tài để nghiên cứu. II. Mục đích nghiên cứu Mục đích nghiên cứu đề tài nói trên nhằm giải quyết những thực trạng hiện nay trong giáo dục là chưa quan tâm chú trọng nhiều vào việc cho trẻ làm quen các tác phẩm văn học hơn thế nữa là việc ứng dụng và phát huy việc dạy học hiệu quả linh động trong các tiết học để đem lại kết quả tốt hơn cho môn học này. Trong các tài liệu nghiên cứu khoa học của các nhà sư phạm đầu nghành đều đã khẳng định văn học là hoạt động học rất quan trọng và là phương tiện chủ đạo phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non thông qua các hoạt động cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học giúp trẻ có đủ vốn từ trong giao tiếp hằng ngày và nhờ được tiếp xúc với các tác phẩm văn học trẻ nhận thức được mô tả được các sự vật hiện tượng xung quanh gần gũi với trẻ qua đó trẻ cảm nhận và thêm yêu quý thiên nhiên, yêu quý quê hương gia đình mình. Cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học cũng chỉ ra được những giá trị nghệ thuật, giá trị nhân cách và sự rung động hứng thú với các tác phẩm văn học cũng mang lại cho trẻ những giá trị đạo đức cao cả mà thế giới xung quanh trẻ thể hiện và từ đó những giá trị thiết thực, ý nghĩa trong cuộc sống hàng ngày được trẻ ghi nhớ, tiếp thu và tái hiện lại đó chính là sự phản ánh 4
- lại cuộc sống hiện thực mà bộ môn hướng tới. Những câu chuyện kể cũng là một loại hình nghệ thuật việc cho trẻ làm quen và tiếp cận loại hình nghệ thuật này từ rất sớm cũng là tiền đề cho trẻ yêu thích các loại hình nghệ thuật khác cũng như việc phát hiện năng khiếu từ sớm của trẻ để có những định hướng cho tương lai tốt hơn. Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Cơ sở lí luận của vấn đề [Non sông việt Nam có được trở lên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu hay không chính là nhờ phần lớn ở công lao học tập của các cháu]. Câu nói của Hồ Chủ Tịch đã đi vào lòng người tạo ra động lực to lớn cho hàng triệu người dạy và người học, đó chính là lễ và văn mà chúng ta phải truyền lại cho lớp kế cận, cho những chủ nhân tương lai của đất nước. Đất nước ta đang trong thời đại bùng nổ thông tin, buộc chúng ta phải đạt được các mục tiêu và có quyết tâm cao, lẽ tất nhiên chúng ta chưa thực hiện được tất cả các kế hoạch đề ra. Vì vậy nhiệm vụ đó đang trông chờ vào các thế hệ mầm non chủ nhân tương lai của đất nước, ưu thế mà ta có được hiện nay là thế hệ trẻ khoẻ mạnh có sự đồng nhất cả về năng lực và trí tuệ, có tiềm năng sáng tạo, vì thế ta phải tin vào thế hệ trẻ tương lai sẽ đứng vững trên nền truyền thống lịch sử vẻ vang đó. Đảng và Nhà nước ta đánh giá rất cao về vai trò của giáo dục, đầu tư vào giáo dục là đầu tư đúng hướng và được coi là quốc sách hàng đầu. Mục tiêu của công tác chăm sóc giáo dục mầm non phát triển và hình thành nhân cách cho trẻ, việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp cho trẻ dễ dàng tiếp cận với các môn học khác như: Môn Làm quen với toán, môn Tạo hình, Chữ cái, môn Âm nhạc,..., đặc biệt cho trẻ làm quen với văn học là cho trẻ hoạt động nhiều để trẻ phát triển vốn từ luyện phát âm và dậy trẻ nói đúng ngữ pháp. II. Thực trạng vấn đề: Tôi là một giáo viên lớp lá 3 gồm 25 cháu. Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu về chuyên môn, xây dựng phương pháp đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, tạo mọi điều kiện giúp tôi những nguyên vật liệu để làm đồ dùng dạy học và đồ chơi của các cháu. Hơn 50% trẻ chưa phân biệt được sự khác nhau trong cách phát âm mà chỉ tiếp nhận một cách chung chung. Ví dụ: phân biệt ln, 45% khả năng chú ý của trẻ còn yếu, không đồng đều, không ổn định, vì vậy nên trẻ chưa chú ý đều đến các phần trong câu, trong từ, bớt âm khi nói. 40 % kinh nghiệm sống của trẻ còn nghèo nàn, nhận thức hạn chế dẫn đến tình trạng trẻ dùng từ không chính xác, câu lủng củng. 70% trẻ nói, phát âm do ảnh hưởng ngôn ngữ của người lớn xung quanh trẻ nói tiếng địa phương. 5
- Với những khó khăn như thế tôi phải dần dần khắc phục, sửa đổi và hướng dẫn trẻ phát triển ngôn ngữ một cách đúng đắn nhất qua giao tiếp và tập cho trẻ làm quen văn học thể loại truyện kể. Do đó giáo viên đứng lớp đã chú trọng đầu tư vào các tiết dạy môn Làm quen văn học được đầu tư khoa học hơn áp dụng nhiều phương pháp dạy học linh hoạt cũng như cho trẻ kể chuyện dưới nhiều hình thức hấp dẫn nhưng giáo viên chưa cho trẻ tham gia vào hoạt động trải nghiệm đóng kịch nhiều vì ngại rườm rà, tốn công bày cho trẻ thế nên các tiết kể chuyện phần nào đó đã bị giảm đi tính hấp dẫn mà thay vào đó là sự nhàm chán. Ngoài ra giáo viên còn rập khuôn, máy móc chưa có sáng tạo trong việc chuyển thể từ truyện kể sang sân khấu kịch để tạo ra tính kịch tính, bất ngờ cho các câu chuyện và giáo viên đọc lời thoại lời dẫn chuyện dài dòng làm cho câu chuyện kém đi tính hấp dẫn,… và hạn chế lớn ở người giáo viên dẫn truyện là ở chỗ đôi khi giọng đọc khô khan không cuốn hút trẻ ngay cả khi cô đọc và dẫn truyện đến tình huống gay cấn của câu chuyện thì ánh mắt cử chỉ điệu bộ của cô giáo lại chưa phù hợp chưa làm toát lên được thông điệp của các nhân vật muốn hướng tới. Khi cho trẻ cảm thụ một tác phẩm văn học cô giáo chưa chú trọng nhiều vào công tác làm đồ dùng, âm thanh, tiếng động để làm nội bật lên được nội dung và ý tưởng mà câu chuyện muốn mang lại, ngoài ra nhiều trường hợp khách quan từ giáo viên là cắt xén chương trình bỏ qua những tiết dạy bài bản để cung cấp lượng kiến thức cho trẻ thay vào đó là sự sơ sài, đại khái. Khó khăn không nhỏ nữa đến từ cha mẹ học sinh chưa có ý thức quan tâm đúng mực tới con em của mình họ vẫn chưa thực sự đầu tư cho trẻ từ lứa tuổi mầm non và những suy nghĩ đã ăn mòn vào những nếp nghĩ từ xa xưa là học mầm non chủ yếu là chơi tự do và như vậy đã làm mất đi những nề nếp, khuôn khổ trong thời gian trẻ ở trường với cô và các bạn. Một yếu tố chủ quan nữa đến từ các bậc cha mẹ không hề nhỏ đó chính là việc ở trên lớp giáo viên chủ nhiệm đã dạy trẻ về tấm gương đạo đức qua các tiết kể chuyện nhưng về nhà cha mẹ lại không thường xuyên nhắc nhở giáo dục trẻ theo những hình mẫu mà cô đã nêu ra và tưởng trừng như chỉ là đơn giản vô hại nhưng đã tạo ra sự ngăn cản cũng như ranh giới giữa lời nói của cô và gia đình trẻ. Vậy, cha mẹ phải thường xuyên trao đổi với giáo viên chủ nhiệm cũng như nắm bắt được tình hình học của trẻ ở trường hàng ngày, hàng tuần để có biện pháp giáo dục phù hợp đồng bộ mang lại hiệu quả cao hơn. Mặc dù lớp học đã được trường và Phòng giáo dục & đào tạo quan tâm cũng như huyện đã đầu tư cho cơ sở vật chất những trang thiết bị dạy và học còn thiếu thốn nhiều do đó để đầu tư cho một tiết dạy thực sự có hiệu quả cũng như đem lại kết quả tốt thì chưa được nhiều. 6
- Với những khó khăn như thế tôi phải dần dần khắc phục, sửa đổi và hướng dẫn trẻ phát triển ngôn ngữ một cách đúng đắn nhất qua giao tiếp và tập cho trẻ làm quen văn học thông qua thể loại truyện kể. III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 1.Giải pháp 1: Tạo môi trường trong và ngoài lớp Biện pháp tạo môi trường trong lớp học: + Môi trường luôn là một trong những yếu tố có tính ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của trẻ. Không chỉ vậy môi trường còn chi phối đến tư duy, học tập của trẻ. Vì vậy, là giáo viên tôi luôn chú trọng việc tạo ra một môi trường văn học trong lớp học của mình thật tốt cho trẻ hoạt động một cách tích cực thì sẽ kích thích trẻ phát triển ngôn ngữ, tham gia vào các hoạt động phát triển ngôn ngữ đạt hiệu quả cao. + Điều này tạo nên một không gian ngôn ngữ sống động cho trẻ, tạo điều kiện cho trẻ được va chạm và học tập cùng ngôn ngữ nhiều hơn. Giáo viên có thể sưu tầm những câu chuyện tranh đưa vào góc thư viện cho trẻ hoạt động thường ngày. Những câu chuyện được thể hiện qua tranh ảnh giáo viên dán trên tường sẽ giúp trẻ tri giác tốt hơn, trẻ được thảo luận, bàn bạc về câu chuyện đó. Từ đó trẻ biết vận dụng những kiến thức đó vào kể chuyện sáng tạo diễn đạt nggon ngữ của mình một cách dễ dàng. Bản thân tôi luôn tận dụng diện tích phòng học, chú ý bố trí sắp xếp đồ dùng, đội hình để tạo môi trường học tốt và thoải mái cho trẻ. + Ngay từ đầu năm, tôi lên kế hoạch cho từng chủ đề. Sau đó xây dựng môi trường trong lớp học vừa để giới thiệu chủ đề vừa để phụ huynh biết được con mình đang học về về nội dung gì. Qua đó tôi sẽ dễ dàng phối hợp với phụ huynh trong việc giáo dục trẻ, các bậc phụ huynh đóng góp, sưu tầm sách văn học, sách truyện tranh, họa b
Tin cùng chuyên mục
|
Chủ quản:ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG VIỆT HƯNG Địa chỉ:Khu đô thị Việt Hưng, phường Việt Hưng, Hà Nội Điện thoại:(043)8724033, Fax: 38724618 Email:ubnd_longbien@hanoi.gov.vn |
TRƯỜNG MẦM NON VIỆT HƯNG Địa chỉ:Phố Lệ Mật, tổ 4, Phường Việt Hưng, TP. Hà Nội |
