• Tiếng Việt
  • English
  • 中文
  • Français
  • 日本語
  • 한국어
  • Español
  • Русский
  • Deutsch
  • ไทย
  • ລາວ
  • हिन्दी
  • Português

Một số biện pháp kích thích trẻ 4 - 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ hoạt động tạo hình trường Mầm non

4/4/2022, 21:18
Lượt đọc : 605
Chia sẻ tin bài
  1. I. Phần mở đầu  1. Lý do chọn đề tài “Trẻ em là mầm non của đất nước”          Bởi vậy, chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ  em chính là góp phần xây dựng  tương lai cho đất nước ngày một tươi sáng hơn. Việc chăm sóc giáo dục trẻ  ngay từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục ­ là cơ sở  hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ  sau này. Nâng cao chất  lượng giáo dục nói chung và môn tạo hình nói riêng là việc làm cần thiết để  phát huy khả năng tưởng tượng và sự khéo léo của trẻ.    Trong chương trình giáo dục mầm non, bộ  môn tạo hình là loại hình  nghệ  thuật phản ánh thế  giới xung quanh cuộc sống con người một cách đa   dạng phong phú và hấp dẫn đối với trẻ   ở  lứa tuổi mẫu giáo. Thông qua tạo  hình trẻ được thử sức mình trong việc thể hiện và cải tạo thế giới riêng của   mình. Hoạt động tạo hình còn phát triển  ở  trẻ  khả  năng quan sát, trí tưởng  tượng sáng tạo, khả  năng phối hợp giữa mắt và tay, hoàn thiện một số  kỹ  năng cơ bản (vẽ, nặn, xé dán cắt.). Đặc biệt, trong giờ học vẽ trẻ thích tự tay  vẽ  được một cái gì đó dù các hình còn đơn giản như  ngôi nhà, cái cây, bông   hoa, ô tô...  nhưng mang lại cho trẻ  cảm xúc thực sự  khi tạo ra được 1 sản  phẩm. Còn đối với những gì trẻ không thích, không hứng thú thì trẻ sẽ vẽ đại   khái cho xong và cảm thấy hài lòng hơn nữa tư duy của trẻ gắn liền với cảm   xúc, ý muốn chủ quan nên trẻ ghi nhớ những gì trẻ cảm thấy thích thú và say  mê thực hiện ý tưởng của mình. Hơn nữa, giờ vẽ còn hình thành ở trẻ những   kỹ năng như ngồi ngay ngắn, kỹ năng cầm bút. Đó là những kỹ năng rất cần   thiết cho trẻ và cũng là bước đệm cho trẻ sau này bước vào lớp 1.         Căn cứ  sự  chỉ  đạo của Ban giám hiệu Trường Mầm non Họa Mi về  đẩy mạnh nhiệm vụ  “Nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ” đối  với toàn thể cán bộ giáo viên trong trường. Mục đích làm cho toàn thể cán bộ  giáo viên trong trường nhận thức sâu sắc trong việc giúp trẻ  phát huy năng  khiếu bẩm sinh vốn có trong con người trẻ góp phần thực hiện tốt chuyên đề  mà ngành Giáo dục đã đề ra.        Với trẻ  mầm non khi tham gia hoạt động tạo hình, là cách giúp trẻ  tái  tạo lại hình tượng các đồ  vật, hiện tượng quen thuộc mà trước đó chúng đã  Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng 3
  2. SKKN: Một số biện pháp kích thích trẻ 4 ­ 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ   hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi tri giác được. Chính yếu tố đó góp phần thúc đẩy tư duy trực quan hình tượng   của trẻ phát triển. Nhưng làm thế nào để chúng ta có thể thúc đẩy tư duy trực   quan hình tượng của trẻ phát triển?         Xuất phát từ đặc điểm trên, tôi thấy nhiệm vụ quan trọng mà giáo việc   cần phải giải quyết khi hướng dẫn hoạt động tạo hình cho trẻ, đó là phải tạo   cho trẻ hứng thú thật sự trong giờ học. Có như vậy, sản phẩm trẻ làm ra mới   đạt kết quả cao. Vì vậy, tôi thấy việc tạo hứng thú cho trẻ trong giờ học tạo  hình là cần thiết.        Nhận thức được tầm quan trọng đó, nhiều năm qua và đặc biệt là trong   những năm đầu triển khai chuyên đề  tạo hình, tôi đã cố  gắng thực hiện tốt  chuyên đề, học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp, nhiên cứu các biện pháp  hữu hiệu nhất nhằm truyền thụ  đến trẻ  sao cho trẻ  tiếp thu một cách nhẹ  nhàng, thoải mái. Từ nhận thức trên, tôi đã đưa vào “Một số biện pháp kích   thích trẻ  4 ­ 5 tuổi hoạt  động tích cực trong giờ  hoạt động tạo hình” .  Nhằm giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn trong mọi hoạt động tạo hình. 2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài Mục tiêu của đề tài là áp dụng một số biện pháp sư pháp để kích thích,  gây hứng thú cho trẻ tham gia tích cực vào môn tạo hình Nhiệm vụ của đề tài nhằm tăng hứng thú cho trẻ, phát triển tính thẩm  mỹ cho trẻ  3. Đối tượng nghiên cứu Một số biện pháp kích thích trẻ 4 – 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ  hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi  4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu       Học sinh lớp chồi 1. Trường mầm non Họa Mi xã Quảng  Điền Krông  Ana Đăk Lăk, trong năm học 2015­ 2016 * Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 8/2015 đến tháng 3/2016 5. Phương pháp nghiên cứu Quan sát mọi hoạt động của trẻ     Phương pháp dùng lời      Phương pháp thực hành      Phương pháp dùng thủ thuật trò chơi II. Nội dung 1. Cơ sở lý luận của vấn đề       Nghệ  thuật tạo hình trong trường mầm non thật hấp dẫn đối với trẻ,  trẻ  thích ngắm nhìn những đồ  vật, những bức tranh có màu sắc đẹp, những   hình thù ngộ nghĩnh và đa dạng, trẻ luôn có những xúc cảm với những sự vật  hiện tượng xung quanh, nó mang lại cảm xúc và ấn tượng mạnh mẽ đối với  trẻ, thôi thúc trẻ muốn khám phá và sáng tạo ra cái đẹp. Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng 4
  3. SKKN: Một số biện pháp kích thích trẻ 4 ­ 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ   hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi        Hoạt động tạo hình phát triển ở trẻ khả năng quan sát, trí tưởng tượng  sáng tạo, khả  năng phối hợp giữa tay và mắt, hoàn thiện một số  kỹ năng cơ  bản trong các hoạt động (vẽ, nặn, cắt, xé dán). Giờ học tạo hình mang lại cho   trẻ  những cảm xúc thực sự, trẻ  thích thú và say mê thực hiện ý tưởng của  mình, giờ hoạt động tạo hình còn hình thành ở trẻ những kỹ năng như: tư thế  ngồi ngay ngắn, kỹ  năng cầm bút vẽ  và tô màu tranh, kỹ  năng nặn (lăn dọc,   xoay tròn,  ấn bẹt) kỹ  năng vẽ, xé dán... những kỹ  năng đó rất cần thiết nó   giúp trẻ hoàn thiện những sản phẩm nghệ thuật và phát triển các cơ ngón tay  và bàn tay        Hoạt động tạo hình là hoạt động nghệ  thuật có tầm quan trọng trong   việc giáo dục thẩm mỹ  cho trẻ, giáo dục trẻ  biết khai thác, khám phá thiên   nhiên cuộc sống con người, cảnh vật...biết đánh giá, nhận xét cái đẹp, cái  xấu...vì vậy trẻ cần được hướng dẫn tạo hình ngay từ nhỏ, giáo viên cần bồi  dưỡng khả năng của trẻ, tạo môi trường, cơ hội cho trẻ được tri giác, tìm tòi,  khám phá thế giới xung quanh, bồi dưỡng thị hiếu thẩm mỹ, khả năng tư duy  sáng tạo cho trẻ, để  tạo được thẩm mỹ  trong các hoạt động tạo hình, giáo  viên cần tăng cường cho trẻ luyện tập các kỹ năng mang tính nghệ thuật, hình   thành các kỹ  sảo tạo đường nét liên tục, uyển chuyển, tập cho trẻ  biết tự  điều chỉnh hình dạng, cách tô màu, tạo vẻ  sinh động, đa dạng về  hình  ảnh,  màu sắc của các hoạt động tạo hình.         Như  chúng ta đã biết, con người sinh ra không phải ai cũng có sẵn  trong mình những năng khiếu thẩm mỹ, cũng không ai có sẵn những tài năng  bên mình, mà phải đòi hỏi thông qua giáo dục và hoạt động thực hành thì từ  đó những tài năng và khả năng đó mới được bộc lộ và phát triển. Đối với trẻ  nhỏ  việc học của trẻ  không phải đơn thuần là đưa trẻ  vào một khuôn phép  chặt chẽ, mà học của trẻ ở đây thông qua "học mà chơi, chơi mà học".  Chính  vì vậy để giờ học tạo hình được hấp dẫn lôi cuốn trẻ, giáo viên nên sử dụng   thủ thuật vào bài một cách linh hoạt, tạo cảm xúc và hứng thú cho trẻ và cần  được tiến hành đồng thời vào việc tích luỹ có hệ thống những biểu tượng tạo  hình. Những biểu tượng tạo hình cần chính xác rõ ràng, màu sắc đẹp và  phong phú phát huy được tính tích cực, chủ  động, sáng tạo của trẻ. cô giáo  cần đưa các nội dung tích hợp lồng ghép sao cho phù hợp với từng bài một   cách lôgic sinh động, có như  vậy giờ  học tạo hình mới có chất lượng và trẻ  mới nắm được các kỹ  năng kiến thức của hoạt động tạo hình, trong khi trẻ  thực hiện giáo viên cần phải luôn động viên, khuyến khích trẻ  Ngoài ra giáo   viên nên tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc với thiên nhiên sống động xung quanh,   đó là cách thức làm giầu cảm xúc cho trẻ nhanh chóng và hấp dẫn. Cô nên tạo  cho trẻ có thói quen quan sát thiên nhiên xung quanh, con người và những hiện  tượng gần gũi, thông qua môn làm quen với môi trường xung quanh trẻ được  tri giác tranh  ảnh như: xem các tranh  ảnh về  phong cảnh đất nước, rừng và   biển, cảnh sinh hoạt của con người..., các tác phẩm nghệ  thuật, quan sát  Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng 5
  4. SKKN: Một số biện pháp kích thích trẻ 4 ­ 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ   hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi ngắm nhìn các loại cây, hoa, được sờ  nếm các loại quả, vuốt ve âu yếm các  con vật, so sánh tìm tòi những đặc điểm chung của những con vật cùng nhóm,  cùng loài, phân biệt được những đặc điểm giống và khác nhau của các loại  cây, hoa, quả...         Hoạt động tạo hình phải được tổ  chức bằng cách kết hợp linh hoạt   nhuần nhuyễn giữa trực quan đàm thoại, trò chơi, giáo viên sử dụng lời nói ân  cần, nhẹ nhàng tươi vui, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ hướng dẫn trẻ hoạt động tạo  hình, tuyên truyền trao đổi nội dung hoạt động tạo hình cho các bậc phụ  huynh để kết hợp giữa các gia đình và nhà trường để bồi dưỡng kỹ năng hoạt   động tạo hình cho trẻ. Như vậy khi trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình giúp   trẻ phát triển khả năng tri giác màu sắc, phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo,  phát triển khả năng vận động, sự khéo léo, linh hoạt của các ngón tay, bàn tay,  kỹ thuật tạo hình khiến cho trẻ thích thú. Khi hoàn thành những tác phẩm, sản  phẩm tạo hình trẻ  tiếp thu được những tri thức mới khiến cho trẻ  có khả  năng lĩnh hội tích cực hơn những tri thức về màu sắc, hình dạng, đường nét,   bố  cục, tỷ  lệ, không gian...nhằm tạo cho trẻ  có nhiều biểu tượng đa dạng,  phong phú về thế giới xung quanh.. 2. Thực trạng của vấn đề 2.1. Thuận lợi, khó khăn * Thuận lợi       Được sự quan tâm của ban giám hiệu cũng như phòng GD&ĐT thường  xuyên bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên       Trẻ  được học theo đúng độ  tuổi và thực hiện chương trình giáo dục  mầm non mới của Bộ GD&ĐT        Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp luôn quan tâm, chăm lo đến việc học  tập của các cháu, tích cực tham gia vào các hoạt động của trường, lớp        Bản thân luôn yêu nghề mến trẻ ham học hỏi nâng cao chuyên môn        Trẻ ở gần nên rất chăm đi học      Lớp đã bố trí đủ 2 giáo viên       Trường tổ chức bán trú cho trẻ ở lại cả ngày nên nề nếp ổn định           Phòng học rộng rãi, thoáng mát  * Khó khăn        Vốn hiểu biết về môi trường xã hội còn hạn chế .        Khả năng tiếp thu của một số cháu còn chậm.       Một số phụ huynh phó mặt con mình cho giáo viên dẫn đến việc không   tạo ra được sự thống nhất trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, hiệu quả phát  triển tạo hình của trẻ không cao         Một số cháu còn nhút nhát chưa chủ động tham gia các hoạt động 2.2. Thành công, hạn chế * Thành công:  Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng 6
  5. SKKN: Một số biện pháp kích thích trẻ 4 ­ 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ   hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi        Giúp trẻ hứng thú, học tốt môn tạo hình. Đồng thời, giúp trẻ rèn luyện  một số kĩ năng cơ  bản, giúp phát triển cơ  tay, phát triển tư  duy và khả  năng  thẩm mỹ của trẻ       Giúp trẻ  nhận biết, phân biệt một số  mảng mầu, hứng thú, tập trung   trong giờ học       Trẻ biết quý trọng và gìn giữ những sản phẩm do chính bản thân mình  tạo ra, phát huy tính sáng tạo và tư duy của trẻ * Hạn chế:       Các học liệu cho trẻ  sử  dụng trong hoạt động tạo hình còn ít, chưa  được phong phú đa dạng  2.3. Mặt mạnh, mặt yếu * Mặt mạnh:             Trẻ mầm non các cháu đã có đủ  sức khỏe để  tham gia vào các hoạt   động học tập, vui chơi hàng ngày trong lớp cũng như ở nhà  Đa số cháu đi học đều * Mặt yếu: Sáng tạo trong tạo hình và vốn sống của trẻ chưa thực sự phong phú. Một số cháu còn rụt rè, không tự tin trong học tập 2.4. Nguyên nhân các yếu tố tác động * Nguyên nhân thành công   Cô luôn gần gũi hòa nhập với trẻ, tạo điều kiện cho trẻ  tiếp cận với  những vẻ  đẹp của con người và thiên nhiên, có cơ  hội bọc lộ  cảm xúc cá  nhân, mở rộng tâm hồn và phát triển mẫu mực nhân cách con người Việt Nam         Luôn bám sát và thực hiện tốt nhiệm vụ được giao một cách chủ động,   sáng tạo dựa trên thực tế của trường, lớp, địa phương.          Thường xuyên trao đổi, học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp đặc biệt   là những đồng nghiệp công tác lâu năm. Nắm bắt được tâm sinh lý và thói quen của trẻ trong mọi hoạt động  *  Nguyên nhân hạn chế yếu kém: Một số  trẻ  sức khỏe còn kém, trẻ  còn nhút nhát, chưa tự  tin trong các   hoạt động tạo hình Một số  phụ  huynh chưa thực sự  quan tâm đến tình hình của con em   mình. 2.5. Phân tích đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đặt ra             Tâm lý hiện nay việc sáng tạo trong môn tạo hình của trẻ  của bản   thân, các cháu rất ngại học tạo hình đúng hơn là sợ, nhút nhát do thói quen bố  mẹ là nơi trú ẩn an toàn của trẻ trong mọi tình huống xã hội, vì vậy trẻ không   phát triển được năng lực tư duy, tìm tòi, sáng tạo trong quá trình học tập của  bản thân, từ  đó không hình thành được kỹ  năng tư  duy,khái quát hóa, trừu   tượng hóa của trí lực các cháu. Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng 7
  6. SKKN: Một số biện pháp kích thích trẻ 4 ­ 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ   hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi           Thông thường ở gia đình trẻ luôn được bảo vệ và chăm sóc theo nguyên  tắc là phụ  thuộc và nuông chiều. Vì thế  đẫn đến trẻ  không diễn đạt được  những nhu cầu của mình bằng sáng tạo của mình mà bằng những cử  chỉ  thì  người lớn đã đáp  ứng ngay lập tức. Tất cả  những điều đó sẽ  tốt nếu nó  ở  chừng mực nào đó, Nếu không cho trẻ bộc lộ những sở thích cá nhân, những  hành vi tự  chủ  sẽ  dẫn đến những xung đột trong việc tự  suy nghĩ sáng tạo  của trẻ trong học môn tạo hình, tạo cho trẻ hay ỷ lại không để ý khong gian  xung quanh mình.  Tôi áp dụng đề  tài này cho lớp mình, thấy có được kết quả  khả  quan   nên đến năm học 2015­2016 tôi thực hiện đề tài này cho lớp tôi.            Ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát phân loại kha năng tao ̉ ̣   ̀ ủa trẻ để nắm tình hình chất lượng của lớp. hinh c ̉ ̣ ̉ ̉           * Kha năng tao hinh cua tre:  ̀ Nội dung khảo sát Số lượng Tỷ lệ + Số trẻ biết cách chọn màu tô  24/42 57,1% + Số trẻ hứng thú học  22/42 52,4% + Số  trẻ  không hứng thú học môn tạo  8/42 19,04% hình  + Số trẻ sắp xếp bố cục lộn xộn  10/42 23,8% + Số  trẻ  biết sắp xếp bố  cục tranh tô  20/42 47,6% màu hài hòa hợp lý  + Số trẻ có sản phẩm đẹp sáng tạo  12/42 28,6% + Số trẻ có sản phẩm rập khuôn  18/42 42,9%        Qua khảo sát kết quả hoạt động chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu  của môn học, của chương trình đề ra.        70% trẻ không biết cách nhận xét sản phẩm.        40 % trẻ không tập trung chú ý trong giờ học.                                                    Sau khi khảo sát đầu vào tôi thấy các kỹ  năng tạo hình của trẻ  : Kỹ  năng vẽ, nặn, xé dán theo yêu cầu của lứa tuổi, kỹ  năng quan sát nhận xét  đánh giá sản phẩm, kỹ năng sử dụng mầu sắc, bố cục tranh....chưa cao, chưa   đồng đều... tôi đã kết hợp cùng đồng nghiệp trong lớp hình thành, cung cấp  cho trẻ các kỹ năng thông qua nhiều hoạt động khác nhau:          Để  hình thành kỹ  năng tao hinh cho tr ̣ ̀ ẻ  yếu, tôi lên kế  hoạch rèn trẻ  vào một buổi chiều, hoạt động đón trả  trẻ, hoạt động góc, hoạt động ngoài  trời. Trong giờ học tao hinh, tôi x ̣ ̀ ếp những trẻ khá ngồi cạnh những trẻ  yếu  để trẻ yếu học tập trẻ khá.       Đối với trẻ  khá, tôi gợi ý, khuyến khích để  phát huy trí tưởng tượng  sáng tạo của trẻ để tạo ra nhiều bức tranh đẹp. Người thực hiện: Nguyễn Thị Kim Phượng 8
  7. SKKN: Một số biện pháp kích thích trẻ 4 ­ 5 tuổi hoạt động tích cực trong giờ   hoạt động tạo hình trường Mầm non Họa Mi 3. Giải pháp, biện pháp 3.1. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp       Nhằm mục đích giúp trẻ  luôn có hứng thú khi tham gia các hoạt động  tạo hình, có một số kỹ năng hoạt động tạo hình.       Tạo cho trẻ luôn mong muốn được tham gia các hoạt động trang trí lớp  học, tích cực tham gia tìm hiểu, xây dựng môi trường lớp học theo chủ đề.        Giúp trẻ  yêu thích cái đẹp, luôn hướng tới cái đẹp, có một số  kỹ  năng   tạo ra những sản phẩm đẹp và biết tôn trọng gìn giữ  những cái đẹp xung  quanh mình, đồng thời giúp trẻ yêu thích bộ môn tạo hình. 3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp * Biện pháp 1: Tự học tự bồi dưỡng         Bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao nghiệp vụ  là việc mà bất kỳ  giáo  viên nào cũng nên làm và phải làm thường xuyên.        Tôi thường đọc sách báo, xem tin tức trên các phương tiện thông tin đại  chúng, trao đổi đồng nghiệp tiếp cận những cái mới tìm ra những hình thức,   phương pháp tổ chức các hoạt động sao cho trẻ không bị nhàm chán, phù hợp   với khả năng của trẻ mình phụ trách.        Trẻ  4­5 tuổi có những khả  năng nhận thức, trẻ  bắt đầu biết được ý  thức của những việc mình làm hàng ngày, muốn tự thể hiện mình trước bạn   bè và những người xung quanh...... để  nắm bắt được điều này tôi phải tranh   thủ đọc các tài liệu về tâm lý lứa tuổi, gần gũi tìm hiểu cá tính, khả năng của   từng trẻ để đưa ra những yêu cầu, hình thức phù hợp với nhận thức và tâm lý  của trẻ.        Tôi cũng tìm tòi, học hỏi thêm các hình thức tổ  chức giúp trẻ  có điều   kiện sáng tạo trong các hoạt động, tạo cho trẻ biết tự thể hiện khả năng của  bản thân dần dần trẻ thấy vui và yêu thích bộ môn tạo hình.Ngoài ra tôi cũng  chú ý học hỏi, t�