Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português
Một số biện pháp nhằm phát triển tư duy và khả năng định hướng trong không gian cho trẻ 4- 5 tuổi ở trường Mầm Non
4/4/2022, 21:28
Lượt đọc : 2.234
- MỤC LỤC Trang A. ĐẶT VẤN ĐỀ: 1 B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: 3 I. CƠ SỞ LÍ LUẬN 3 II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ 4 1. Thuận lợi 4 2. Khó khăn 4 III. CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH 5 1. Biện pháp 1: Dạy trẻ định hướng trên cơ thể trẻ thông qua các 5 trò chơi, bài thơ. 2. Biện pháp 2: Dạy trẻ xác định vị trí đồ vật so với bản thân và xác định các hướng trêndưới; trướcsau của bạn khác thông qua mọi 9 lúc mọi nơi. 3. Biện pháp 3: Vận dụng linh hoạt các phương pháp, đồng thời 12 tích hợp nội dung các môn học. 4. Biện pháp 4: Tích cực sử dụng và làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo hấp dẫn tạo được môi trường cho trẻ định hướng trong không 16 gian. 5. Biện pháp 5: Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy trẻ. 22 6. Biện pháp 6: Công tác phối hợp với phụ huynh trong việc thực hiện một số biện pháp nhằm phát triển tư duy và khả năng định 23 hướng trong không gian cho trẻ 45 tuổi ở trường Mầm Non. IV.HIỆU QUẢ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM: 23 1. Đối với bản thân: 23 2. Đối với trẻ: 23 3. So sánh kết qủa: 24 4. Đối với phụ huynh: 25 C. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ: 25 I. KẾT LUẬN 25 II. KIẾN NGHỊ 26 1. Đối với nhà trường: 26 2. Đối với phòng giáo dục: 26 D. TÀI LIỆU THAM KHẢO: 27
- A. ĐẶT VẤN ĐỀ Như chúng ta đã biết “Trẻ em hôm nay Thế giới ngày mai”, trẻ em là hạnh phúc gia đình, là tương lai của đất nước. Để có một tương lai của đất nước sau này, thì giáo dục mầm non là khâu đặt nền móng đầu tiên trong quá trình đào tạo nhân cách con người mới. Mặt khác giáo dục mầm non còn thực hiện nhiệm vụ “Chuẩn bị tâm thế và hành trang cho trẻ bước vào trường tiểu học”. Vì vậy việc dạy trẻ định hướng trong không gian là một hoạt động hết sức quan trọng và cũng là một trong những nội dung của chương trình, hình thành những biểu tượng Toán sơ đẳng cho trẻ mầm non, góp phần xây dựng mục tiêu giáo dục mầm non. Năm học này tôi được phân công phụ trách lớp mẫu giáo nhỡ. Với tấm lòng yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình tích cực trau dồi kiến thức, học hỏi qua sách vở, đồng nghiệp, qua các lớp bồi dưỡng đào tạo, tôi đã hiểu rõ tầm quan trọng của việc hình thành những biểu tượng Toán sơ đẳng cho trẻ. Chính vì vậy tôi luôn ấp ủ trong lòng mong muốn tổ chức những giờ hoạt động cho trẻ làm quen với toán đặc biệt là dạy trẻ định hướng trong không gian sáng tạo, hấp dẫn phù hợp với lứa tuổi của trẻ để giúp trẻ lĩnh hội được những kiến thức khái quát cơ bản về xác định hướng đối với bản thân trẻ đối với bạn khác và đối với các đồ vật, để từ đó trẻ áp dụng vào thực tiễn về trí tụê và phát triển về nhân cách con người mới từ tuổi thơ. Ở lớp tôi những năm trước đây, việc cho trẻ định hướng trong không gian đã tiến hành trên trẻ theo như phân phối chương trình một cách đầy đủ, qua thực hiện trẻ đã cơ bản nắm được khái niệm định hướng trong không gian, trẻ đã định hướng được phía phải phía trái của bản thân, đã xác định được các hướng cơ bản như: Trên dưới, trước sau của đồ vật, trẻ đã tìm được các đồ vật theo hướng cho trước, trẻ đã được thực hành nhiều trong tiết học, trẻ đã sử dụng được các từ chỉ các hướng không gian thay cho việc sử dụng các vật chuẩn như: “quay về phía bên phải, phía bên trái” của cháu ...trẻ biết sắp xếp, bố trí các đồ vật trong không gian. Về giáo viên thì đã nắm chắc phương pháp, nội dung, hình thức tổ chức tiết học toán “định hướng trong không gian” cho trẻ có các kĩ năng về định hướng trong không gian. Nhưng trên thực tế nội dung định hướng trong không gian là một nội dung khó cho cả giáo viên và trẻ do mang tính trừu tượng đòi hỏi trẻ phải tập trung chú ý định hướng, việc xác định vật chuẩn, lời nói diễn đạt các mối quan hệ trong không gian phải mạch lạc, chính xác...dẫn tới tiết học dễ bị nặng nề, trẻ nhàm chán. Nhìn chung các tiết 1/27
- Một số biện pháp nhằm phát triển tư duy và khả năng định hướng trong không gian cho trẻ 45 tuổi ở trường Mầm Non học đạt chưa cao, giáo viên chủ yếu là dựa vào chương trình để thực hiện nội dung được biên soạn cho độ tuổi, chứ chưa mở rộng được một số nội dung trong thực tế. Hình thức tổ chức cho trẻ còn gò bó, việc cho trẻ rèn kĩ năng định hướng trong không gian chưa nhiều, khả năng chú ý của trẻ còn phân tán nhiều trẻ còn lúng túng trong việc xác định các hướng, tiết dạy có lúc chưa thu hút được sự chú ý của trẻ. Cho nên giáo viên đã gặp rất nhiều khó khăn, tiết dạy khá nặng nề với giáo viên. Muốn đạt được mục đích trên, chúng ta cần có những biện pháp sáng tạo, phù hợp với thực tiễn và khả năng nhận thức của trẻ, cần phải đổi mới hình thức để hình thành tốt các biểu tượng định hướng trong không gian cho trẻ. Chính vì thế tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp nhằm phát triển tư duy và khả năng định hướng trong không gian cho trẻ 45 tuổi ở trường Mầm Non” Với mong muốn góp phần giải quyết những trăn trở của các cô giáo để cùng trao đổi và thực hiện tốt đề tài này. 2/27
- Một số biện pháp nhằm phát triển tư duy và khả năng định hướng trong không gian cho trẻ 45 tuổi ở trường Mầm Non B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. CƠ SỞ LÝ LUẬN: Ngành Giáo Dục Mầm Non là ngành học đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp đào tạo con người mới. Là cơ sở và hình thành phát triển con người. Vì vậy giáo viên mầm non cần có phẩm chất đạo đức, lối sống tư tưởng, lập trường tư tưởng vững vàng. Luôn bồi dưỡng trau dồi kiến thức khám phá khoa học, nhận thức tư duy cho trẻ vì những kiến thức này đóng một vai trò rất quan trọng đối với trẻ, nó nhằm giúp cho trẻ có thêm nhiều cho kho tàng kiến thức của trẻ. Trong chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non, môn làm quen với toán đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc cung cấp những kiến thức ban đầu cho trẻ. Cho trẻ làm quen với những biểu thức toán ngay từ tuổi mầm non là một việc làm hoàn toàn đúng đắn và cần thiết vì đó chính là cơ hội tốt để giúp trẻ hình thành phẩm chất năng lực hoạt động cho mình như: tìm tòi, quan sát, so sánh,… Thông qua hoạt động làm quen với toán giúp trẻ hình thành những biểu tượng ban đầu về toán như: kích thước, hình dạng, thì định hướng không gian là một phần kiến thức không thể thiếu trong quá trình tổ chức cho trẻ làm quen với toán Trẻ 4 5 tuổi có khả năng xác định vị trí của đồ vật trong không gian so với bản thân trẻ, có thể diễn đạt được bằng lời nói vị trí của các vật trong không gian so với trẻ về các phía: trêndưới; trước–sau, phải trái. Từ quan niệm không gian là các phần rời rạc, trẻ đã bắt đầu thấy được mối quan hệ giữa các phần trong không gian và mối quan hệ giữa các đối tượng trong không gian so với nhau. Chính vì vậy đối với trẻ 45 tuổi dạy trẻ định hướng trong không gian là rất gần gũi với th ực tế xung quanh trẻ, có vô vàn các đồ vật, con vật, hiện tượng khác nhau …có đồ vật thì gần gũi với thực tế xung quanh trẻ, có đồ vật thì phạm vi rộng hơn, tất cả đều được xắp xếp bố trí ở các hướng khác nhau đối với trẻ. Để hình thành cho trẻ các biểu tượng định hướng trong không gian là một nội dung quan trọng, nó vừa phù hợp với thực tiễn, hiểu biết của trẻ vừa mang tính lâu dài trong việc hình thành kiến thức toán học sau này của trẻ. Định hướng trong không gian cho trẻ 45 tuổi sẽ giúp trẻ lĩnh hội được những kiến thức khái quát cơ bản về xác định hướng đối với bản thân trẻ đối với bạn khác và đối với các đồ vật, để t ừ đó trẻ áp dụng vào thực tiễn về trí tụê và phát triển về nhân cách con người mới từ tuổi thơ. 3/27
- Một số biện pháp nhằm phát triển tư duy và khả năng định hướng trong không gian cho trẻ 45 tuổi ở trường Mầm Non Đứng trước khó khăn tôi luôn trăn trở, suy nghĩ và tự hỏi làm thế nào và bằng cách gì để trẻ lớp tôi hứng thú, tập trung chú ý định hướng, xác định vật chuẩn, lời nói diễn đạt các mối quan hệ trong không gian mạch lạc và chính xác, giúp trẻ định hướng được các mối quan hệ trong không gian của thế giới xung quanh trẻ, góp phần làm chính xác và phong phú hơn vốn ngôn ngữ của trẻ, phát triển tốt hơn tư duy trực quan hình tượng và tư duy trực quan sơ đồ. II.THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ: 1. Thuận lợi: Được sự quan tâm của Ban Giám Hiệu Nhà trường, trang bị nhiều đồ dùng đồ chơi hoạt động đa dạng và phong phú. Trẻ ở cùng độ tuổi nên mức độ nhận thức tương đối đồng đều Bản thân thường xuyên học hỏi các đồng nghiệp qua các buổi dự giờ hoạt động và tìm hiểu qua các loại sách báo đồng thời tôi đã được bồi dưỡng thêm kiến thức của bộ môn, nắm chắc được phương pháp giảng dạy. Tôi đã có điều kiện được tham gia tập huấn chuyên đề toán nên khai thác được các trò chơi, cũng cố kiến thức, kỹ năng về toán cho trẻ. Một số phụ huynh quan tâm, kết hợp cùng cô giáo trong việc chăm sóc giáo dục trẻ. Các cháu đều khỏe mạnh nhanh nhẹn, ngoan ngoãn, thích hoạt động vui chơi. Đối với phụ huynh môn toán là một trong mối quan tâm hàng đầu, họ luôn mong muốn con em mình học tốt môn toán Trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, mạnh dạn, hứng thú tham gia hoạt động. Bên cạnh những thuận lợi không thể tránh khỏi những khó khăn khi thực hiện đề tài: “Một số biện pháp nhằm phát triển tư duy và khả năng định hướng trong không gian cho trẻ 45 tuổi ở trường Mầm Non.” 2. Khó khăn: Việc đầu tư nghiên cứu phương pháp giảng dạy, tổ chức các hoạt động định hướng trong không gian cho trẻ chưa thực sự được quan tâm đúng mức. Nội dung định hướng trong không gian là một nội dung khó cho cả giáo viên và trẻ do mang tính trừu tượng nên việc tổ chức các tiết học cho trẻ ở lớp chưa phong phú. 4/27
- Một số biện pháp nhằm phát triển tư duy và khả năng định hướng trong không gian cho trẻ 45 tuổi ở trường Mầm Non Một số phụ huynh do bận nhiều công việc còn coi nhẹ việc học tập của con, thường cho con nghỉ học tuỳ tiện nên ít nhiều cũng làm ảnh hưởng tới kết quả học tập của lớp. Kết quả khảo sát đầu năm còn thấp. Trẻ học khá: 8% Trẻ học trung bình: 70% Trẻ học yếu: 22% Nhận thức của trẻ không đồng đều. III. CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH: Hoạt động làm quen với toán là một trong những hoạt động phát triển nhận thức đòi hỏi trẻ phải nắm vững những kiến thức cơ bản để làm nền tảng cho những kiến thức khó hơn. Đối với trẻ lứa tuổi mầm non những kiến thức về toán là rất quan trọng nhất là về kiến thức định hướng trong không gian, đôi lúc trẻ còn nhầm lẫn việc chính rõ về hướng và phía. Việc xác định phương hướng đối với bản thân thì có thể trẻ làm được nhưng đối với việc xác định phương hướng của người khác, của đồ vật, đôi lúc trẻ còn lúng túng và phải suy nghĩ để xác định cho chính xác. Đặc biệt đối với những thuật ngữ của toán học về định hướng trong không gian còn mơ hồ. Ngoài ra còn do đặc thù của môn học còn áp đặt theo khuôn khổ nên dễ dẫn đến sự khô khan cứng nhắc đối với trẻ. Vì thế, giáo viên cần phải tạo sự thoải mái và hứng thú để giúp trẻ nắm vững về định hướng trong không gian, nhất là tạo cho trẻ vừa học vừa chơi, học mà như đang chơi, chơi mà hóa ra học. Chính vì vậy, tôi đã cố gắng trong việc truyền thụ kiến thức định hướng trong không gian cho trẻ đạt kết quả tốt nhất. Tôi đã suy ngẫm tìm tòi đề ra một số biện pháp dạy trẻ định hướng trong không gian thông qua một số hoạt động học của trẻ. 1. Biện pháp 1: Dạy trẻ định hướng trên cơ thể trẻ thông qua các trò chơi, bài thơ: Đối với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo thì dạy trẻ dưới hình thức các trò chơi, các bài thơ là trẻ hứng thú nhất là kết quả đưa lại cao nhất. “Trẻ học mà chơi Chơi mà học” thông qua đó giúp trẻ lĩnh hội kiến thức 5/27
- Một số biện pháp nhằm phát triển tư duy và khả năng định hướng trong không gian cho trẻ 45 tuổi ở trường Mầm Non một cách thoải mái hơn sâu sắc hơn, bởi vậy qua tiết học định hướng trong không gian tôi đã đưa đến cho tiết học đạt kết quả cao. Trẻ nhận thức từ tư duy trực quan đến tư duy trừu tượng do đó tôi đã cho trẻ tự xác định hướng cơ bản trên cơ thể. *Trò chơi: Dấu tay Trước khi vào giờ học cô muốn cho các con tham gia vào một trò chơi. Đó là trò chơi “ Dấu tay” + Khi cô nói: Tay đâu, tay đâu + Các con hãy trả lời: Tay đây, tay đây giơ hai tay về phía trước + Khi cô nói: Dấu tay, dấu tay + Các con sẽ trả lời: Dấu đâu, dấu đâu? + Cô: Dấu tay ở dưới. Dấu tay ở trên Để tay phía trước. Dấu tay phía sau. Phía sau các con cô đã đặt một rổ đồ chơi. Các con lấy xem đó là đồ chơi gì nào? + Các con đặt đồ chơi phía trước nào. + Các con làm nhanh theo cô nhé: Phía trên phía dưới phía trước phía sau. Chơi 23 lần (Hiệu lệnh tăng nhanh dần và xen kẽ nhau) Ví dụ: Trò chơi “Hãy làm nhanh theo yêu cầu” + Cô ngồi trước mặt trẻ và nói: “Tay cầm bút” – Trẻ giơ tay phải “Tay giữ vở” – Trẻ giơ tay trái + Cô ở đâu? – Trẻ chỉ lên phía trước và nói “phía trước” + Cái lưng của con đâu nhỉ? – Trẻ chỉ tay ra sau lưng và nói “phía sau” + Cô nói “cái đầu” – Trẻ chỉ lên đầu và nói “phía trên” + Cô nói “hai chân đẹp” – Trẻ chỉ xuống dưới chân và nói “phía dưới” Đổi hình thức và nâng cao yêu cầu cũng hỏi tương tự nhưng trẻ phải cầm thêm một đồ vật cô yêu cầu để về phía đó. + Cô để các đồ vật khác nhau ở các hướng, cô cho một trẻ lên đứng giữa lớp hỏi các phía của con có những đồ vật nào (ví dụ: tay phải con ở đâu?Trẻ giơ tay phải và chỉ đúng hướng rồi đọc tên đồ vật có ở hướng phải…), hỏi trẻ nhiều hướng và lần lượt cho những trẻ khác lên (cô đổi các 6/27
- Một số biện pháp nhằm phát triển tư duy và khả năng định hướng trong không gian cho trẻ 45 tuổi ở trường Mầm Non đồ vật ở các hướng khác nhau sau mỗi lần trẻ khác lên), cho trẻ đứng quay mặt nhiều hướng để xác định. Trong quá trình dạy trẻ tôi đã sáng tác bài thơ để dạy trẻ xác định các hướng cơ bản của trẻ để thu hút sự chú ý của trẻ hơn Ví dụ : Trò chơi “Chỉ đúng các hướng theo yêu cầu của cô” Khi cô nói: Tay phải, tay trái, trên dầu, dưới chân, trước mặt, sau lưng. Trẻ nghe cô nói và dùng tay chỉ đúng hướng, sau đó đổi hình thức chơi như sau: Cô nói bên trái thì trẻ nói tay trái, cô nói phía dưới trẻ dậm hai chân, cô nói phía trên trẻ trả lời cái đầu… Trong quá trình dạy trẻ tôi đã sáng tác được một số bài thơ để dạy trẻ xác định các hướng cơ bản của trẻ để thu hút sự chú ý của trẻ hơn Ví dụ: Bài thơ: “Với bé” Bên trên bé có cái đầu Cái tai cái mắt nghe cô giảng bài Phải trái bé có đôi tay Tay trái bưng bát ăn cơm hàng ngày Tay phải cầm bút đẹp thay Cô yêu bạn mến bé hay đến trường Đến trường nhờ có đôi chân Đôi chân giúp bé đi nhanh tới trường Qua bài thơ tôi đã sử dụng hỏi trẻ: + Phía trên cháu có gì nào? + Phía phải có gì nào?(tay phải) + Tay phải dùng để làm gì? + Phía dưới cháu có gì nào? + Đôi chân dùng để làm gì? Hoặc bài “Đi đều”: Cho trẻ hát xong tôi đã lồng nội dung vào để cho trẻ xác định hướng đi. + Đi nhanh, đi đều các con nhờ có gì nào?(đôi chân) + Đôi chân ở phía nào?(phía dưới) + Tay giang hai bên là bên nào? (bên phải,bên trái). Qua những trò chơi, bài thơ trẻ rất thích và đã khắc sâu được những kiến thức về xác định hướng cho trẻ học toán.Qua hình thức này kết quả đạt cao hơn. 7/27
- Một số biện pháp nhằm phát triển tư duy và khả năng định hướng trong không gian cho trẻ 45 tuổi ở trường Mầm Non Ví dụ: Cho trẻ xác định phía phải – phía trái của bản thân trẻ thông qua trò chơi: “Thi xem ai nhanh” Cho trẻ quan sát vùng không gian về bên tay phải, tay trái trẻ xem có ai hoặc có cái gì? (mơ rộng vùng không gian từ gần đến xa). Qua các hoạt động này giáo viên cho trẻ thấy: Phía phải là vùng không gian về bên tay phải trẻ; phía trái là vùng không gian về bên tay trái trẻ. Giáo viên cho trẻ chỉ tay về các phía tương ứng và đọc tên phía đó. Cho trẻ xác định xem một đối tượng nào đó ở phía nào so với mình (chỉ hỏi các đối tượng ở các hướng chính diện của trẻ). Cho trẻ xác định hướng trong quá trình chuyển động. Cho trẻ làm một số bài tập mở rộng: + Giữ nguyên vị trí của đối tượng, thay đổi hướng của trẻ được chọn làm chuẩn. + Giữ nguyên vị trí của trẻ được chọn làm chuẩn, thay đổi vị trí của các vật. + Cho nhiều trẻ ở các vị trí khác nhau cùng xác định vị trí của một đối tượng. Tổ chức một số trò chơi củng cố khả năng xác định phía phảiphía trái của bản thân trẻ. Sau khi trẻ nêu kết quả, giáo viên cho trẻ giải thích kết quả dựa vào sự định hướng trên bản thân. Ví dụ: “Cửa sổ ở phía nào của con” Tại sao con biết? Vì cửa số ở phía bên tay phải (trái) của con. Qua nhiều lần cô cho trẻ tập luyện xác định các hướng có gắn các bộ phận cơ thể trẻ, dần dần cô đưa về việc cho trẻ xác định các hướng phía trên phía dưới; phiá trước phía sau của trẻ. Chẳng hạn cô yêu câù “ con hãy xem: đứng phía sau con là bạn nào?” Ngoài ra cô cần chú ý hướng dẫn trẻ diễn đạt xác định các hướng có cả vật chuẩn vật chuẩn ở đây chính là bản thân trẻ, ví dụ: Không nói “ vì đồ chơi ở phía sau” mà phải nói “vì đồ chơi ở phía sau con” 8/27
- Một số biện pháp nhằm phát triển tư duy và khả năng định hướng trong không gian cho tr ẻ 45 tuổi ở trường Mầm Non Hình ảnh : Trò chơi 9/27
- Một số biện pháp nhằm phát triển tư duy và khả năng định hướng trong không gian cho trẻ 45 tuổi ở trường Mầm Non 2. Biện pháp 2: Dạy trẻ xác định vị trí đồ vật so với bản thân trẻ và xác định các hướng trêndưới; trước sau của bạn khác thông qua mọi lúc mọi nơi. Việc dạy trẻ định hướng trong không gian không những chỉ tiến hành trên tiết học mà tôi đã áp dụng những tổ chức cho trẻ mọi lúc mọi nơi nhằm thu hút được sự chú ý của trẻ đem đến giờ học đạt kết quả tốt hơn. Trên hình thức tiết học tôi đã tích hợp các môn học để đan cài các nội dung cho trẻ xác định hướng khác nhau thông qua bài hát, thông qua tìm hiểu môi trường xung quanh, thông qua tiết học thể dục
Tin cùng chuyên mục
|
Chủ quản:ỦY BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG VIỆT HƯNG Địa chỉ:Khu đô thị Việt Hưng, phường Việt Hưng, Hà Nội Điện thoại:(043)8724033, Fax: 38724618 Email:ubnd_longbien@hanoi.gov.vn |
TRƯỜNG MẦM NON VIỆT HƯNG Địa chỉ:Phố Lệ Mật, tổ 4, Phường Việt Hưng, TP. Hà Nội |
