Sáng kiến kinh nghiệm phát triển the chất cho trẻ 4 -- 5 tuổi

A. PHẦN MỞ ĐẦU

1. Bối cảnh của đề tài:

Trẻ emlà hạnh phúc của mọi gia đình, là tương lai của cả dân tộc, việc bảo vệ chăm sócgiáo dục trẻ không phải là trách nhiệm của riêng ai mà là của toàn xã hội vàcủa cả nhân loại. Đất nước Việt Nam tiến tới năm 2020 với sự thay đổi của nền kinh tế, xã hội và công nghệ cùng với nó là hình ảnh người công dân Việt Nam mới với trình độ học vấn cao, năng động, sáng tạo, có khả năng xử lý thông tin cao, có khả năng tự lựa chọn và giải quyết các vấn đề đặt ra trong cuộc sống, thích ứng với sự biến đổi không ngừng của xã hội. Đối với những người giáo viên mầm non chúng ta, những người có nhiệm vụ gieo hạt, uốn nắn những mầm xanh ngay từ những ngày đầu đến trường. Để thực hiện được nhiệm vụ cao cả ấy người giáo viên luôn phải tìm tòi học hỏi, tự học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tận tâm tận lực cho công tác chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ.

Đối với trẻ mầm non, việc chăm sóc giáo dục trẻ ngay từ những ngày đầu đến trường phải thật nhẹ nhàng phải mang đến cho trẻ một tâm thế thật thoải mái, học mà chơi, chơi mà học, trẻ phải thật yêu thích trường lớp, từ đó tạo tiền đề cho trẻ phát triển ở những bậc học tiếp theo. Khi đã mang lại kết quả như mong đợi thì việc chăm sóc giáo dục trẻ sẽ đạt được những thành công nhất định.

Sinh thời Bác Hồ đã nói:

"Luyện tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người yêu nước"

Hay khẩu hiệu: "Khoẻ để lao động

Khoẻ để học tập

Khoẻ để chiến đấu

Khoẻ để bảo vệ tổ quốc"

Vâng! Lời nói đó và khẩu hiệu đó luôn được đề cao và thực hiện trong các giai đoạn phát triển của đất nước ta. Trẻ khoẻ mạnh và thông minh là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là niềm mơ ước và hy vọng lớn khi hướng vào tương lai. Chính vì thế muốn xây dựng một đất nước phồn vinh, gia đình hạnh phúc không thể không nói đến việc xây dựng tính cách con người mới xã hội chủ nghĩa có đầy đủ phẩm chất tư cách tốt nhất và đặc biệt có một sức khoẻ để phục vụ cho đất nước - xã hội.

Để giúp trẻ phát triển thể lực được tốt, có cơ thể khỏe mạnh hài hòa, cân đối là một trong những nhiệm vụ quan trọng của trường mầm non. Trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ, phát triển thể lực cho trẻ thông qua các hoạt động một ngày của trẻ như: chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục, phát triển vận động thể chất. Đó là những nội dung cơ bản ảnh hưởng trực tiếp đến việc nâng cao chất lượng của quá trình giáo dục thể chất cho trẻ nhằm đào tạo thế hệ trẻ phát triển trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần và trong sáng về đạo đức.

2. Lý do chọn đề tài

Như chúng ta đã biết giáo dục thể chất trong trường mầm non là bảo vệ và tăng cường sức khỏe đồng thời cung cấp những kiến thức giáo dục nhằm phát triển một cơ thể cân đối, hài hòa và phát triển toàn diện nhân cách trẻ. Việc tạo cơ hội cho trẻ tham gia vào các hoạt động giáo dục phát triển thể chất là rất quan trọng giúp cho hệ thần kinh và các giác quan của trẻ nhanh nhạy hơn và có tác dụng tốt để nâng cao năng lực nhận thức của trẻ. Nhưng thực tế hoạt động này thường khô khan, cứng nhắc khiến trẻ dễ chán và khó thu hút trẻ.

Trong quá trình giáo dục thể chất cho trẻ mầm non, các nhiệm vụ giáo dục thể chất được hoàn thành bằng các hình thức khác nhau. Hình thức giáo dục thể chất ở trường mầm non là sự tổng hợp giáo dục về những hoạt động vận động nhiều dạng của trẻ, mà cơ bản là tính tích cực vận động của chúng. Sự tổng hợp những hình thức đó tạo nên một chế độ vận động nhất định, cần thiết cho sự phát triển đầy đủ về thể chất và củng cố sức khỏe cho trẻ. Ở trường mầm non sử dụng hình thức giáo dục thể chất qua các tiết học thể dục.

Với trẻ mẫu giáo lớn thì tư duy trực quan hình tượng chiếm vị trí quan trọng, cơ thể trẻ đang đà phát triển nếu không có biện pháp giáo dục, chọn nội dung phù hợp và tạo cơ hội cho trẻ tham gia rèn luyện, trẻ kém vận động sẽ dẫn đến thể lực trẻ phát triển không đồng đều.

Trước thực trạng bối cảnh trên, là cô giáo mầm non đứng lớp 5 tuổi, bản thân tôi rất băn khoăn, trăn trở. Làm thế nào để trẻ tích cực hứng thú tham gia vào hoạt động phát triển thể chất một cách có hiệu quả? làm thế nào để các bậc phụ huynh tin tưởng và an tâm khi con mình đến trường?... đó là những câu hỏi vẫn đang thường trực trong tôi. Vì vậy, tôi quyết định lựa chọn đề tài "Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:

a. Phạm vi nghiên cứu:

Tổ chức các hoạt động phát triển thể chất cho trẻ vào các hoạt động chính như các tiết hoạt động học: phát triển thể chất, phát triển thẫm mỹ

Vào các hoạt động moị lúc mọi nơi như hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều, giờ đón và trả trẻ, trong chương trình giáo dục mầm non.

b. Đối tượng nghiên cứu:

- Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non

- Lĩnh vực phát triển vận động dành cho trẻ mầm non

4.Mục tiêu nhiệm vụ nghiên cứu:

Mục đích nghiên cứu của tôi là nhằm tìm ra phương pháp hiệu quả nhất trang bị cho trẻ bước đầu có những có kỹ năng nhất định cần thiết về phát triển thể chất, giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động.

Giúp giáo viên nhận thức đúng tầm quan trọng, cần thiết phải giáo dục thể chất cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường Mầm non. Đồng thời bước đầu tháo gỡ những vướng mắc lúng túng về nội dung, biện pháp giáo dục thể chất cho trẻ. Từ đó cùng các đồng nghiệp tìm ra được một số biện pháp, hình thức tổ chức hữu hiệu để giáo dục thể chất cho trẻ Mầm non.

Giúp học sinh ý thức được giá trị của bản thân trong mối quan hệ xã hội; hiểu biết về thể chất, tinh thần của bản thân mình; có hành vi, thói quen đúng đắn để giữ gìn sức khỏe của mình.

5. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu:

Giáo dục phát triển thể chất cho trẻ chiếm một vị trí quan trọng, cần thiết của công tác giáo dục hiện nay. Qua việc giáo dục phát triển thể chất sẽ trang bị tri thức, hoạt động giúp trẻ khỏe mạnh nhanh nhẹn hồn nhiên và có chỉ số phát triển đúng với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Từ đó tạo cơ hội cho trẻ vận động một cách thoải mái tích cực để phát triển thể lực mà qua hoạt động này trẻ còn học được tính kỷ luật, biết hợp tác chia sẻ cùng các bạn. Nếu trẻ không khỏe mạnh thì trẻ sẽ không hứng thú học tập, vui chơi cùng các bạn. Vì vậy, giáo dục thể chất cho trẻ sẽ giúp trẻ tích cực tham gia các hoạt động một cách hiệu quả. Nhưng làm thế nào để trẻ hứng thú trong các hoạt động giáo dục thể chất? Trẻ tích cực tham gia các hoạt động phát triển thể chất một cách có hiệu quả? Đó là cả một vấn đề lớn và còn rất mới. Là một giáo viên mầm non, bản thân thấy được tầm quan trọng của việc giáo dục thể chất cho trẻ nên trong quá trình giảng dạy những năm qua tôi luôn suy nghĩ và tìm tòi những biện pháp giúp cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi hứng thú, tích cực tham gia luyện tập các hoạt động phát triển thể chất. Công việc của tôi bước đầu đã đem đến một số kết quả nhất định trong lớp trong trường của tôi, tôi rất muốn được trao đổi cùng các đồng nghiệp. Đây cũng chính là điểm mới trong kết quả nghiên cứu đề tài: Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi

B. NỘI DUNG:

1.Cơ sở lý luận:

Giáo dục thể chất là nhân tố quan trọng không thể thiếu trong chuỗi hệ thống giáo dục mà con người cần đến ngay từ độ tuổi mầm non. Các nhà khoa học trên thế giới đã kết luận, hoạt động thể chất không chỉ giúp trẻ khỏe hơn mà còn thông minh hơn. Một tiến sĩ thuộc Đại học Wollongong (Úc) khẳng định, trẻ hoạt động càng nhiều càng tốt cho sự phát triển nhận thức. Có thể nói, hoạt động thể chất cho trẻ đức tính kiên trì, không ngại đối mặt với những khó khăn trong cuộc sống. Về thể lực, đây chính là chìa khóa hỗ trợ quá trình trao đổi chất, hoàn thiện phát triển xương, khớp giúp trẻ cao lớn, khoẻ mạnh, có sức đề kháng vượt trội.

Hoạt động giáo dục thể chất là một trong những hoạt động mang tính tích cực với mục đích giúp trẻ khỏe mạnh nhanh nhẹn hồn nhiên và có chỉ số phát triển đúng với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Hoạt động giáo dục thể chất không chỉ tạo cơ hội cho trẻ vận động một cách thoải mái tích cực để phát triển thể lực mà qua hoạt động này trẻ còn học được tính kỷ luật, biết hợp tác chia sẻ cùng các bạn và quan trọng hơn nữa là giúp trẻ: Học qua chơi, chơi bằng học. Trẻ được phát triển về thể chất qua sự phát triển cử động các nhóm cơ hô hấp, tay, chân, bụng, phát triển các vận động thô, vận động tinh phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Khi trẻ vận động các bộ phận trên cơ thể cùng phối hợp vận động và phát triển do đó giáo dục thể chất có ý nghĩa đối với việc phát triển về thể lực và giúp cho hệ thần kinh của trẻ phát triển tốt. Như vậy hoạt động giáo dục thể chất trong trường mầm non đóng vai trò rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển về: Đức- Trí- Thể Mỹ cho trẻ. Nó góp phần giúp trẻ trở thành con người toàn diện. Thông qua hoạt động này đã tạo góp phần xây dựng: Trường học thân thiện - học sinh tích cực.

Là một giáo viên trực tiếp làm công tác chăm sóc giáo dục trẻ tôi thấy mình cần cố gắng học hỏi rèn luyện phấn đấu khắc phục những mặt tồn tại, trau dồi thêm kiến thức phương pháp dạy trẻ phát triển thể chất để đưa vào áp dụng dạy trẻ đạt kết quả ngày càng cao.

2. Cơ sở thực tiễn:

2.1. Thuận lợi:

Trường chúng tôi có vị trí đóng ở trung tâm huyện, là trường chuẩn quốc gia, trường tiến tiến cấp cơ sở nhiều năm. Được sự chỉ đạo sát sao của ngành Giáo dục và Đảng ủy, chính quyền địa phương các cấp, phong trào dạy và học của nhà trường có nề nếp tốt, cơ sở vật chất khá đảm bảo, đồ dùng đồ chơi của giáo viên và học sinh ngày càng được tăng cường đặc biệt là những đồ dùng đồ chơi phát triển vận động trong lớp và ngoài trời ngày càng được cải thiện.

Luôn nhận được sự quan tâm của ban giám hiệu trường, thường xuyên cho đi tham quan các trường mầm non trong huyện.

Bản thân tôi được tốt nghiệp Đại học chính quy lại là giáo viên giỏi nhiều năm liền nên củng có một số kinh nghiệm trong tham mưu nhà trường xây dựng tốt môi trường phát triển vận động.

Đầu năm học nhà trường đã có kế hoạch tu sửa và mua sắm trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, là yếu tố quan trọng để giúp trẻ phát triển thể chất một cách tốt nhất.

Trường lớp rộng rãi, sạch sẽ, mọi góc ở sân chơi được tận dụng để làm nơi cho trẻ hoạt động vui chơi vận động.

Giáo viên trong trường nói chung và bản thân tôi nói riêng luôn tích cực sáng tạo làm các đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trẻ được hoạt động vận động..

2.2. Khó khăn:

Điều kiện cơ sở vật nhà trường đã có đầu tư mua sắm nhưng chưa thật sự đầy đủ. Môi trường trong và ngoài lớp còn nghèo nàn, chưa thật sự phong phú để kích thích tính ham vận động cho trẻ.

Một số phụ huynh còn ngại tham gia các hoạt động cùng cô và trẻ, một số trẻ thuộc hộ nghèo, cận nghèo gia đình chưa có điều kiện cho trẻ được tiếp xúc với môi trường bên ngoài nhiều nên phần nhiều trẻ chưa mạnh dạn, thiếu tự tin trong mọi hoạt động.

Với những khó khăn như thế tôi phải tìm ra các biện pháp mới phù hợp dần dần khắc phục sửa đổi để giúp trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt động phát triển thể chất.

2.3. Đánh giá thực trạng trước khi thực hiện đề tài:

Trẻ đa số đều đáp ứng các chỉ tiêu về sức khỏe, dinh dưỡng, điều kiện cơ sở vật chất trang thiết bị để phục vụ dạy trẻ phát triển thể chất đã được nhà trường đầu tư mua sắm.

Trong quá trình giáo dục trẻ ở lĩnh vực phát triển thể chất ở trường, tôi nhận thấy còn nhiều tiết học còn cứng nhắc nên tiết dạy và các hoạt động chưa sôi nổi, chưa thật sự thu hút gây hứng thú cho trẻ..

Đặc biệt sự phối hợp giữa phụ huynh - nhà trường, cô giáo chưa nhịp nhàng. Nhiều phụ huynh chưa thật sự quan tâm đến vấn đề sức khỏe, phát triển thể chất cũng như các kiến thức về lĩnh vực phát triển thể chất đang còn mơ hồ.

Trẻ vẫn chưa mạnh dạn, chưa tích cực tham gia các hoạt động. Một số trẻ chưa tập trung chú ý khi tham gia các vận động. Kỹ năng kỹ xảo vận động của trẻ chưa tốt.

Năm học 2018 - 2019. Tôi được phân công dạy lớp 5 tuổi vào đầu năm học tôi điều tra và thấy rằng:

3. Các biện pháp thực hiện :

1. Biện pháp 1:Chuẩn bị điều kiện đầy đủ và đảm bảo an toàn, thân thiện phục vụ giáo dục phát triển thể chất cho trẻ.

*Môi trường học tập:

Môi trường là yếu tố hết sức quan trọng trong việc kích thích trẻ tham gia phát triển vận động. Môi trường vận động tốt luôn đặt ra cho trẻ những thử thách, tìm tòi, khám phá trong các hình thức hoạt động phát triển vận động hấp dẫn, lôi cuốn trẻ tích cực hứng thú tham gia vận động một cách tự nguyện và tự giác. Môi trường cần cung cấp cho trẻ em nhiều cơ hội để thực hiện các hoạt động phát triển vận động phù hợp Chỉ khi ở trong một môi trường thuận lợi đứa trẻ mới có cơ hội phát triển đầy đủ và bộc lộ những tính cách tiềm ẩn của mình. Môi trường kích thích nhu cầu trải nghiệm và thử thách khả năng vận động của trẻ.

1.1 Môi trường lớp học:

Đối với lớp học thì ngay từ đầu năm tôi đã trang trí lớp đẹp theo các chủ đề, chủ điểm để gây hứng thú cho trẻ khi tới trường. Với mỗi chủ đề nên có sự thay đổi phù hợp, gợi mở ý tưởng sáng tạo của trẻ trong các hoạt động.

Lớp học trang trí đầu năm

Tôi đã chú ý xây dựng môi trường vận động cho trẻ ở trong lớp và hành lang. Tôi sắp xếp một khoảng không gian đủ rộng, có thể tận dụng hành lang để những trẻ thừa cân béo phì, trẻ thấp còi... tăng cường vận động, có thể tổ chức những vận động rèn luyện khả năng giữ thăng bằng, phát triển tố chất khéo léo, mạnh mẽ. Đi thăng bằng hoặc trên ghế thể dục, ném còn, ném vòng vào cổ chai. Ngoài ra tôi để một vài thùng giấy để trẻ bò chui qua đường hầm, những hình khối để trẻ có thể tự sắp xếp leo trèo, bật nhảy.

Lớp học của tôi nằm bên cạnh cầu thang nên tôi tận dụng khoảng trống dưới chân cầu thang đặt một số đồ chơi vận động đồng thời làm một số mô hình cho trẻ chơi trò chơi như mô hình Boolling, Bóng bàn

1.2 Môi trường ngoài trời:

Môi trường ngoài trời luôn là môi trường lý tưởng cho trẻ tham gia phát triển các tố chất vận động. Vì ở đây trẻ được hí