SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng

Như chúng ta đã biết giáo dục âm nhạc là “món ăn tinh thần” không thể thiếu
được đối với con người nói chung và đối với trẻ mầm non nói riêng. Ngay từ khi
trẻ cất tiếng khóc chào đời tâm hồn trẻ đã được xoa dịu bằng lời ru ngọt ngào của
bố, của mẹ, những câu hát du dương êm dịu đã đưa trẻ vào giấc ngủ, với những
giấc mơ đẹp, khi trẻ đến trường mầm non đã được các cô dỗ dành, yêu thương
bằng những bài hát ru đậm đà tính giáo dục, những bài hát đó đã thấm sâu vào tâm
hồn trẻ, nuôi dưỡng tâm hồn trẻ, lớn lên, mang lại cho trẻ tình yêu quê hương, đất
nước, yêu thương kính trọng người trên, bạn bè giúp đỡ chia sẻ cùng nhau, thông
qua đó trẻ biết ngoan ngoãn, vâng lời, gọn gàng, sạch sẽ....
Trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn ngây thơ trong sáng nên tiếp xúc với âm nhạc là
nhu cầu không thể thiếu. Thế giới âm thanh muôn màu không ngừng chuyển động
tạo điều kiện cho trẻ phát triển các chức năng tâm lý, năng lực hoạt động và sự
hiểu biết của trẻ.
Đến với âm nhạc sẽ giúp trẻ phát triển trí nhớ, óc tưởng tượng, cơ thể trẻ phát
triển cân đối, hài hòa, qua ca hát giúp giáo viên phát hiện ra những trẻ có năng
khiếu nghệ thuật để kịp thời bồi dưỡng cho trẻ.

Bộ môn giáo dục âm nhạc cho trẻ trong trường mầm non rất cần thiết, không
thể thiếu được trong trường mầm non nói chung và trẻ ở nhóm trẻ 24- 36 tháng nói

riêng. Bởi giáo dục âm nhạc là phương tiện tích cực trong giáo dục trẻ ở nhiều mặt:
thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể chất ...... Ngoài ra đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở độ
tuổi này là “ Dễ nhớ, dễ quên”, phát âm chưa chuẩn, đặc biệt là trẻ ở vùng nông
thôn nói tiếng địa phương nhiều, còn một số trẻ nói ngọng, nói lắp mà giáo dục âm
nhạc là một biện pháp hiệu quả đã khắc phục tình trạng này.
Sự phát triển những xúc cảm thẩm mỹ, kết hợp với trí nhớ máy móc vốn có ở
trẻ khiến cho lứa tuổi này rất nhậy cảm với nghệ thuật. Âm nhạc đã đem lại cho trẻ
một thế giới âm nhạc nhiều màu sắc, gợi cho trẻ thú vị, hấp dẫn và sự hài hòa tinh
tế. Tạo điều kiện cho trẻ thể hiện chính bản thân mình.
Ý thức rõ vai trò của giáo dục âm nhạc cho nên hoạt động học “Giáo dục âm
nhạc” đã trở thành một hoạt động không thể thiếu được trong trường lớp mầm non
và hơn nữa. Cùng với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, trong những năm qua bản
thân tôi đã và đang cố gắng đi sâu tìm những biện pháp thích hợp nhằm nâng cao
chất lượng dạy và học cho hoạt động làm quen giáo dục âm nhạc.



Là cô giáo mầm non trực tiếp dạy trẻ 24- 36 tháng tôi luôn có những suy nghĩ
trăn trở làm sao để dạy các con học bộ môn âm nhạc. Vì tất cả những lý do này, tôi
đã không ngừng suy nghĩ sáng tạo, để tìm ra những cách thức giảng dạy và tạo ra
môi trường học tập tốt nhất cho trẻ. Chính vì tầm quan trọng của lứa tuổi mầm non
nên tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp nậng cao chất lượng giáo dục âm nhạc
cho trẻ 24 - 36 tháng ở trường mầm non”, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc

giáo dục trẻ với quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm hiện nay.
2.1. Giải pháp cũ thường làm
Nội dung giải pháp
Âm nhạc là một trong những điều đầu tiên mà trẻ em có thể cảm nhận được.
Trước khi biết đi hay biết nói, trẻ cũng đã có thể phản ứng với âm nhạc, lắc lư cơ
thể theo nhịp điệu. Nhìn chúng trong điệu bộ lắc lư theo nhạc thật vui nhộn. Một số

bé thậm chí còn “nhảy” theo nhạc từ khi còn trong bụng mẹ! Trẻ em đến với âm
nhạc và nhịp điệu một cách tự nhiên. Vì vậy, khuyến khích trẻ học nhạc hoặc chơi
một loại nhạc cụ là cách tốt nhất để phát triển các khả năng tiềm ẩn, đồng thời khơi
dậy sự sáng tạo ở trẻ. Trẻ nhà trẻ độ tuổi 24 – 36 tháng, tâm hồn của các bé thuần
khiết như một tờ giấy trắng, âm nhạc có thể dễ dàng khắc sâu vào kí ức đẹp đẽ của
các bé. Âm nhạc là môn học rất được coi trọng ở lứa tuổi này, tuy nhiên việc cho
trẻ tiếp xúc, làm quen, và dạy nhạc cho trẻ còn nhiều bất cập. Các hoạt động giáo
dục âm nhạc thường được tiến hành theo các bước cơ bản như hướng dẫn khung
chương trình đã quy định của Bộ giáo dục, điều này giáo viên thực hiện một cách
máy móc, dập khuôn khiến cho các tiết học âm nhạc diễn ra thường gò bó, thiếu sự
sáng tạo. Trong một hai năm gần đây, giáo dục mầm non có những cải cách nhất
định cho phép giáo viên sáng tạo và áp dụng linh hoạt các nội dung và phương
pháp giáo dục phù hợp với thực tế của địa phương, với khả năng của trẻ.
Trong quá trình thực hiện tôi gặp một số thuận lợi và khó khăn sau.
Ban giám hiệu nhà trường quan tâm, giúp đỡ về cơ sở vật chất, thời gian để
giáo viên tham gia học tập và bồi dưỡng chuyên môn.
Tổ chức các buổi bồi dưỡng chuyên môn tại trường, các buổi sinh hoạt
chuyên môn.
Giáo viên có tinh thần học hỏi chuyên môn, có nhiệt huyết, yêu nghề mến
trẻ, có tinh thần trách nhiệm cao.
Nhược điểm của giải pháp cũ.


Giáo viên có ít thời gian làm đồ dùng đồ chơi tự tạo do chế độ sinh hoạt một
ngày của trẻ diễn ra thường xuyên, liên tục.
Đa số trẻ chưa học qua chương trình 18 - 24 tháng nên khả năng nhận thức
còn hạn chế.
Khả năng phát âm của trẻ còn chưa rõ ràng nên việc thể hiện bài hát chưa
cao.
Một số phụ huynh chưa hiểu được tầm quan trọng của giáo dục âm nhạc

trong đời sống trẻ nên không tạo điều kiện giúp đỡ, chưa giành nhiều thời gian
quan tâm đến việc học của con nên sự phối kết hợp trong vấn đề giáo dục âm nhạc
còn hạn chế.
Đồ dùng phục vụ cho hoạt động âm nhạc chưa đầy đủ, chủ yếu là đồ dùng tự
làm, đồ dùng hiện đại còn hạn chế.
2.3. Giải pháp cải tiến mới
Xuất phát từ những thuận lợi và khó khăn trên, qua nghiên cứu tìm tòi tôi đã
tìm ra được những biện pháp để nâng cao chất lượng cho trẻ trong hoạt động âm
nhạc.
Trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng ngững phương pháp, biện pháp
sau:
Kết quả khảo sát (trước khi áp dụng biện pháp mới)
Độ
Tổng
tuổi
số trẻ
Nhóm 20
Nội dung
trẻ
Tốt
24-36
S.trẻ
tháng
Trẻ hứng thú
nghe hát, hiểu
được nội dung
4
của bài hát, trẻ
biết múa minh
hoạ theo bài hát.

Trẻ hát thuộc
bài hát, hát rõ
5
lời, hát đúng
giai điệu bài hát
Trẻ biết sử dụng
dụng cụ âm
4
nhạc và vỗ đúng
nhịp bài hát

Kết quả được khảo sát

%

Đạt
Khá
S.trẻ %

TB
S.trẻ %

20

7

7

35


25

7

20

6

35

30

35

Chưa đạt
S.trẻ %

2

6

30

2

8

40

2


10

10

10


Qua bảng khảo sát tôi thấy chất lượng hoạt động âm nhạc ở nhóm trẻ chưa
cao, khả năng hoạt động âm nhạc chưa đồng đều, các cháu đang còn hát ngọng, hát
chưa rõ lời, chưa hứng thú nghe hát, chưa biết sử dụng dụng cụ âm nhạc, qua khảo
sát tỷ lệ trẻ đạt tốt khá còn thấp, tỉ lệ chưa đạt còn cao, tôi đã tìm ra nguyên nhân
đó la dạy một cách máy móc dập khuôn, tích hợp các môn học còn rất ít chưa lôgic
Qua dự giờ, khảo sát chất lượng trên trẻ, thời gian nghiên cứu, tìm hiểu tôi
đã đưa ra cho mình một số biện pháp cơ bản giúp trẻ ở độ tuổi 24- 36 tháng hoạt
động âm nhạc đạt hiệu quả cao.
Những biện pháp cơ bản
Biện pháp 1: Nắm bắt đặc điểm tâm sinh lý của từng trẻ
Ở lứa tuổi 24 – 36 tháng đặc điểm tâm sinh lý của trẻ là dễ nhớ dễ quên, vốn
từ của trẻ đang phát triển, khả năng của trẻ chưa cao, trẻ phát âm chưa chuẩn, trẻ
chỉ thuộc những bài hát ngắn lời, câu từ dễ. Khả năng chú ý, ghi nhớ chưa cao, trẻ
chỉ có thể tập trung tối đa 15 đến 20 phút. Bởi vậy cô giáo phải tìm hiểu, nắm bắt
được đặc điểm tâm sinh lý của từng trẻ đẻ có biện pháp giáo dục giúp đỡ trẻ.
Từ đó tôi nhận thấy rằng nếu không thay đổi, làm mới các biện pháp và hình
thức dạy học khác nhau, trẻ sẽ không hứng thú tromg giờ học và sẽ không đạt hiệu
quả cao trong giờ dạy. Từ đó nghiên cứu các tài liệu, suy nghĩ thay đổi các hình
thức vào bài sao cho sinh động, hấp dẫn bằng những bài hát ngắn, dễ thuộc, câu
nói nhẹ nhàng, nét mặt vui tươi, sử dụng các trò chơi tạo tình huống bất ngờ để thu
hút sự chú ý của trẻ vào giờ học và tiết học xuyên suốt theo một chủ đề.
Ví dụ: Với bài hát: “ Con gà trống”

Con gà trống, có cái mào đỏ
Chân có cựa, gà trống gáy, Ò ó o
Gà trống gáy, Ò ó o.
Cháu nói chưa rõ, nói ngọng, nói lắp thì xếp cháu ngồi cạnh cháu có khả
năng nói tốt, nói đúng và nhắc trẻ giúp đỡ cho bạn, dành thời gian quan tâm đến
cháu nhiều hơn, động viên giúp đỡ trẻ kịp thời. Hoặc những cháu nhút nhát, không
chịu hoạt động, hát nhỏ cô sắp xếp cho cháu đó được hoạt động với những trẻ
nhanh nhẹn, thích hoạt động. Đồng thời cô luôn kịp thời động viên, khích lệ trẻ hát
vận động.
Biện pháp 2: Tạo hứng thú cho trẻ trong giờ học.
Do đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi nhà trẻ, các cháu tuy còn nhỏ tuổi nhưng
rất thích cái đẹp, màu sắc sặc sỡ, mới lạ. Việc tạo hứng thú cho trẻ rất cần thiết vì
vậy tôi luôn cố gắng tạo cho trẻ nhiều đồ dùng, đò chơi đẹp, hấp dẫn, trang trí xung
quanh lớp để trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng âm nhạc của mình, trẻ có thể
làm quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển những khả năng âm nhạc qua
các trò chơi, làm phát triển khả năng sáng tạo của trẻ. Do đó tôi đã tạo cho trẻ
những giờ học thoải mái: “Học mà chơi, chơi mà học”


Đấy chính là cách giới thiệu bài của cô phải sinh động, hấp dẫn gây được
hứng thú cho trẻ vào bài học, nhưng phải phong phú, phù hợp với nội dung bài học
và chủ điểm. Cô có thể giới thiệu bài bằng rối tay, búp bê, tranh, ảnh trên màn hình
video hoặc chơi trò chơi ngắn, kể chuyện, đọc thơ.( Hình ảnh 1: Búp bê, rối tay tự
làm)
Trong quá trình trẻ ca hát cô giáo cũng cần thay đổi các hình thức để trẻ
hứng thú, hình thức thi đua tổ, nhóm, thi đua cá nhân.....
Ngoài ra lập kế hoạch cho hoạt động cũng là một vấn đề vô cùng quan trọng,
chúng ta cần phải nghiên cứu kĩ, tìm tòi, sáng tạo soạn giảng bằng giáo án điện tử
để gây được hứng thú cho trẻ vào hoạt động. ( Hình ảnh 2: Hình ảnh cô dạy sử
dụng máy chiếu)

Ví dụ: Chủ điểm “Cây và những bông hoa đẹp”
Cho trẻ xem hình ảnh những bông hoa nhiều màu sắc, các loại cây xanh....,
cô treo tranh các loại cây, loại hoa hoặc mô hình cây xanh, mũ múa các loại hoa
đặc trưng, để tạo môi trường cho trẻ hoạt động. Khi cô hát mẫu hoặc hát cho trẻ
nghe cô phải vui tươi, thể hiện điệu bộ phù hợp với bài hát, đồ dùng phải đẹp, hấp
dẫn và đúng chủ điểm, cô hát phải đúng nhạc, rõ lời. Cháu nào hát ngọng, hát lắp
cô phải sửa sai cho trẻ kịp thời.
Biện pháp 3: Giáo dục âm nhạc thông qua các môn học.
Giao dục âm nhạc thông qua các môn học khác chính là phương pháp tích
hợp, nhằm giúp giờ học nhẹ nhàng, sinh động hơn qua đó giúp trẻ thuộc các bài hát
đã học.
Giáo dục âm nhạc thông qua môn nhận biết tập nói.
Môn nhận biết tập nói là một bộ môn cho trẻ làm quen với các con vật gần
gũi, các loại hoa quả, các người thân trong gia đình vì vậy rất dễ tích hợp môn giáo
dục âm nhạc.
Ví dụ: Cho trẻ làm quen với “con chó” vào giờ học cô và trẻ múa hát bài “Gà
trống mèo con và cún con” sau đó giới thiệu bài học, kết thúc cho trẻ hát múa lại
một lần nữa, như vậy giờ học nhẹ nhàng, trẻ tiếp thu bài tốt, trong khi đó lại ôn
luyện được bài múa, bài hát trong chủ điểm giúp trẻ hát thuộc, hát đúng, vận động
âm nhạc cũng tốt hơn.
Giáo dục âm nhạc thông qua môn văn học.
Để giúp trẻ cảm thụ được tác phẩm văn học một cách nhẹ nhàng, giúp trẻ
thoải mái trong giờ học thì việc tích hợp môn giáo dục âm nhạc là rất cần thiết.
Vi dụ: Dạy trẻ bài thơ “Bắp cải xanh” cô hát cho trẻ nghe bài hát “Rau trong
vườn” sau đó cô giới thiệu bài thơ và dạy trẻ đọc thuộc bài thơ, khi kết thúc cô và
trẻ hát múa bài hát “Rau trong vườn” một lần nữa, qua bài hát, bài thơ giáo dục trẻ
chăm sóc và bảo vệ cây xanh, vườn hoa vườn trường.
Giáo dục âm nhạc thông qua môn vận động.



Môn phát triển vận động là môn học rất cứng nhắc. Vì thế tích hợp âm nhạc
vào giờ học là rất cần thiết, làm cho trẻ hứng thú hơn trong quá trình hoạt động.
Ví dụ: Làm chú lái x